Hydrogen Scotland: Từ kỳ vọng đến chững lại – Tín hiệu điều chỉnh chính sách?
Ngày 7/4/2026 – Annie Nguyễn
Một góc nhìn đáng chú ý về thị trường hydrogen tại Scotland vừa được Tom Baxter, giảng viên cao cấp tại University of Aberdeen, đưa ra, cho thấy sự chuyển dịch rõ rệt từ kỳ vọng tăng trưởng sang giai đoạn đánh giá lại.
Từ động lực tăng trưởng đến sự thận trọng
Năm 2024, Storegga từng xem hydrogen là lĩnh vực tăng trưởng cốt lõi, với các dự án như:
- Speyside Hydrogen Project
- Cromarty Hydrogen Project
- Acorn Hydrogen Project
Các dự án này được thúc đẩy bởi nguồn hỗ trợ công và cơ chế thị trường hydrogen của Vương quốc Anh, với kỳ vọng đóng vai trò trung tâm trong quá trình khử carbon công nghiệp và phát triển kinh tế khu vực.
Tuy nhiên, đến năm 2026, bức tranh đã thay đổi đáng kể.
- Dự án Speyside bị dừng sau khi không được phê duyệt quy hoạch
- Dự án Cromarty mất một đối tác quan trọng
- Dự án Acorn vẫn đang triển khai kỹ thuật nhưng bị trì hoãn, chưa đạt quyết định đầu tư cuối cùng
Đáng chú ý, chưa có dự án nào trong danh mục bước vào giai đoạn xây dựng.
Xu hướng chung của thị trường
Sự thay đổi này không chỉ giới hạn ở Storegga. Statkraft, một trong những nhà phát triển năng lượng tái tạo lớn nhất châu Âu, cũng đã thông báo dừng phát triển các dự án hydrogen mới và tìm kiếm nhà đầu tư cho danh mục hiện có, bao gồm cả các dự án tại Scotland.
Điều này cho thấy một xu hướng rộng hơn: ngành hydrogen tại châu Âu đang chuyển từ giai đoạn mở rộng nhanh sang đánh giá lại tính khả thi, chi phí và mô hình kinh doanh.
Hàm ý chính sách
Theo Tom Baxter, diễn biến này đặt ra câu hỏi về hiệu quả của các chương trình tài trợ công cho hydrogen tại Scotland.
Cụ thể, cần xem xét lại:
- Vai trò của ngân sách nhà nước trong các dự án chưa đạt tính khả thi thương mại
- Cân bằng giữa mục tiêu khí hậu và hiệu quả đầu tư
- Ưu tiên các công nghệ và lĩnh vực ứng dụng hydrogen thực tế hơn
Góc nhìn rộng hơn
Sự “chững lại” tại Scotland phản ánh một thực tế: hydrogen vẫn là công nghệ quan trọng cho chuyển đổi năng lượng, nhưng con đường triển khai không tuyến tính.
Các thách thức chính bao gồm:
- Chi phí sản xuất còn cao
- Phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ
- Hạ tầng chưa hoàn thiện
- Rủi ro trong chuỗi giá trị (CCS, vận chuyển, tiêu thụ)
Kết luận
Từ câu chuyện của Storegga và thị trường Scotland, có thể thấy ngành hydrogen toàn cầu đang bước vào giai đoạn mới—từ kỳ vọng sang chọn lọc.
Điều này không làm giảm vai trò của hydrogen trong mục tiêu net zero, nhưng nhấn mạnh rằng các dự án cần nền tảng kinh tế, chính sách và thị trường vững chắc hơn để chuyển từ ý tưởng sang triển khai thực tế.
