EU ETS đại tu: thêm tài trợ nhưng nhu cầu ngắn hạn đối với hydro yếu hơn
Ngày 18 tháng 7 năm 2026
Annie Nguyễn
ETS (Hệ thống Giao dịch Khí thải của EU) là chính sách khí hậu hàng đầu của châu Âu, được xem là động lực chính cho đầu tư vào phi cacbon hóa công nghiệp, bao gồm cả hydro sạch, bằng cách tăng chi phí phát thải carbon dioxide.
ETS hoạt động theo nguyên tắc "giới hạn và giao dịch" (cap and trade). Một giới hạn (cap) được đặt ra cho tổng lượng khí thải nhà kính mà các cơ sở trong hệ thống được phép thải ra. Giới hạn này giảm dần theo thời gian để đảm bảo tổng lượng khí thải của EU giảm xuống. Giới hạn này được thể hiện bằng các "quyền phát thải" (allowances), mỗi quyền cho phép thải một tấn CO2 tương đương.
Các công ty phải mua các quyền này chủ yếu thông qua đấu giá, nhưng một số ngành có nguy cơ "rò rỉ carbon" (chuyển sản xuất ra nước ngoài để tránh chi phí carbon) vẫn nhận được một phần quyền miễn phí . Giá quyền phát thải được xác định bởi thị trường, tạo ra động lực tài chính để các công ty đầu tư vào các giải pháp giảm phát thải . Doanh thu từ đấu giá (đạt hơn 245 tỷ euro tính đến giữa năm 2025) được các quốc gia thành viên sử dụng để tài trợ cho các dự án năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả năng lượng và các hoạt động khí hậu khác.
Tuy nhiên, Ủy ban châu Âu lập luận rằng những thay đổi trong đợt đại tu sắp tới là cần thiết để giảm bớt áp lực lên ngành công nghiệp châu Âu khi họ phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ các nhà sản xuất tại các khu vực có chi phí năng lượng thấp hơn và các ràng buộc về carbon yếu hơn.
Theo đề xuất của Ủy ban, từ năm 2031 đến 2035, hệ số giảm tuyến tính (LRF) – tỷ lệ cắt giảm tổng lượng quyền phát thải mỗi năm – có thể trở thành 3,7%, giảm xuống 1,7% từ năm 2036 đến 2040 . Điều này chậm hơn so với mức LRF dự kiến là 4,4% từ năm 2028 trở đi , cho thấy đà giảm phát thải bị nới lỏng trong giai đoạn sau.
Các công ty cũng sẽ có thể sử dụng tới 2% tín chỉ carbon quốc tế chất lượng cao từ năm 2036 đến 2040, cho phép họ đáp ứng một phần nhỏ nghĩa vụ ETS thông qua giảm phát thải bên ngoài EU thay vì phi cacbon trong nước . Điều này làm giảm áp lực ngắn hạn để phát triển hydro nội khối, vì các công ty có thể dùng tín chỉ quốc tế rẻ hơn thay vì đầu tư vào công nghệ sạch đắt đỏ ngay lập tức. Tuy nhiên, về dài hạn, nguồn tài trợ từ ETS vẫn được kỳ vọng sẽ hỗ trợ các dự án hydro thông qua các quỹ như Quỹ Đổi mới sáng tạo (Innovation Fund).
