DỮ LIỆU THỰC TẾ XE TẢI HYDRO TẠI SƠN TÂY: MÔ HÌNH ĐÁNG THAM KHẢO CHO CHÂU ÂU

Ngày 18/2/2026

Trong khi nhiều quốc gia phương Tây vẫn tranh luận về tính khả thi của xe tải chạy pin nhiên liệu hydro, tỉnh Sơn Tây (山西), Trung Quốc đã âm thầm xây dựng một hệ sinh thái vận tải hydro vận hành ở quy mô thương mại thực sự. Những dữ liệu thực tế từ đây đang thu hút sự quan tâm của giới hoạch định chính sách và ngành logistics quốc tế.

Hơn 1.000 xe tải hydro hoạt động trên hành lang 700 km

Sơn Tây – trung tâm sản xuất than và luyện cốc lớn của Trung Quốc – hiện vận hành hơn 1.000 xe tải pin nhiên liệu hydro trên một hành lang vận tải dài khoảng 700 km.

Thời gian nạp hydro chỉ từ 15–20 phút, tương đương tiếp nhiên liệu diesel, cho phép xe duy trì cường độ khai thác cao.

Vì sao Sơn Tây làm được?

1. Hydro chi phí thấp từ khí lò cốc

Sơn Tây tận dụng khí lò cốc (phụ phẩm giàu hydro trong sản xuất thép và luyện cốc) để tách hydro. Nhờ vậy, giá hydro có thể xuống khoảng 8 nhân dân tệ/kg (xấp xỉ 1,1 USD/kg) — thấp hơn đáng kể so với hydro “xanh” điện phân tại châu Âu.

2. Tích hợp khép kín toàn chuỗi

Một số doanh nghiệp tại Sơn Tây triển khai mô hình khép kín:

• Sản xuất hydro

• Xây dựng trạm nạp

• Sản xuất hoặc vận hành xe tải

• Tổ chức dịch vụ logistics

Cách làm này giải quyết “bài toán con gà – quả trứng” vốn khiến nhiều dự án hydro tại phương Tây chậm triển khai.

3. Triển khai theo hành lang vận tải trọng điểm

Thay vì xây dựng mạng lưới trạm trên toàn quốc, Sơn Tây tập trung vào các tuyến vận tải khối lượng lớn, bảo đảm nhu cầu ổn định và tối ưu hiệu quả đầu tư.

Thông số vận hành thực tế

Theo dữ liệu công bố từ các đội xe:

• Tầm hoạt động: khoảng 600 km (một số mẫu đạt trên 1.000 km)

• Thời gian nạp: 15–20 phút

• Tải trọng: đủ 49 tấn, không bị giảm tải đáng kể

• Mức tiêu thụ: 8–9 kg/100 km (thế hệ mới khoảng 7 kg)

• Số km khai thác: nhiều xe đạt trên 100.000 km/năm

• Vận hành ổn định trong điều kiện từ -30°C đến 50°C

Tổng quãng đường vận hành của đội xe đã vượt 25 triệu km — cho thấy đây không còn là mô hình thử nghiệm.

So sánh với xe tải chạy pin điện

Trong vận tải đường dài:

• Xe tải pin điện mất 2–4 tấn tải trọng do khối pin lớn

• Thời gian sạc có thể kéo dài trên 1 giờ

• Cần nâng cấp lưới điện công suất cao

Trong khi đó, xe tải hydro nạp nhanh và không phụ thuộc trực tiếp vào công suất lưới điện tại điểm sạc.

Bài học rút ra

Dù châu Âu không có lợi thế nguồn hydro phụ phẩm rẻ như Sơn Tây, mô hình này cho thấy:

• Cần tập trung phát triển theo hành lang vận tải chính

• Cần liên kết chặt giữa nhà sản xuất xe, nhà cung cấp hydro và doanh nghiệp vận tải

• Cần bảo đảm nguồn cung hydro chi phí cạnh tranh

Kết luận

Sơn Tây chứng minh rằng xe tải hydro có thể vận hành thương mại ngay hôm nay — nếu có nguồn hydro giá hợp lý, mô hình triển khai phù hợp và hạ tầng được bố trí theo nhu cầu thực tế.

Câu hỏi đặt ra không còn là “hydro có khả thi hay không”, mà là “có tổ chức được hệ sinh thái đúng cách hay không”.