Dự án Power-to-Liquid Bắc Âu sản xuất nhiên liệu hàng không tổng hợp tại Tornio, Phần Lan
Ngày 11 tháng 01 năm 2026
Một dự án năng lượng tiên phong đang được chuẩn bị tại Tornio, Phần Lan, nơi điện tái tạo và khí thải từ ngành thép không gỉ sẽ được kết hợp để sản xuất nhiên liệu hàng không tổng hợp bền vững (eSAF). Dự án do Norsk e-Fuel (Na Uy) và Outokumpu (Phần Lan) hợp tác phát triển, với tổng vốn đầu tư dự kiến từ 1,2 đến 1,5 tỷ euro và công suất khoảng 100.000 tấn nhiên liệu mỗi năm.
Dự án sử dụng mô hình Power-to-Liquid (PtL), trong đó điện thủy điện và điện gió dư thừa từ hệ thống điện Bắc Âu được đưa vào các tổ hợp điện phân để sản xuất hydro xanh. Song song đó, khí CO₂ phát sinh từ nhà máy thép không gỉ của Outokumpu sẽ được thu hồi và tinh lọc. Hydro xanh và CO₂ sau đó được kết hợp trong quá trình Fischer–Tropsch, tạo ra hydrocarbon tổng hợp, rồi tiếp tục được tinh chế thành nhiên liệu hàng không có thể sử dụng trực tiếp trong hạ tầng và động cơ hiện có.
Norsk e-Fuel đã có kinh nghiệm với các dự án PtL quy mô lớn và hiện đang xây dựng một nhà máy eSAF tại Mosjøen (Na Uy). Dự án Tornio đánh dấu bước mở rộng đầu tiên của doanh nghiệp này ra ngoài Na Uy. Trong khi đó, Outokumpu, một trong những tập đoàn thép không gỉ hàng đầu thế giới, sẽ cung cấp dòng CO₂ giàu carbon và kỳ vọng cắt giảm khoảng 200.000 tấn CO₂ phát thải trực tiếp mỗi năm, tương đương gần 20% tổng lượng phát thải toàn cầu của tập đoàn.
Dự án mang lại nhiều lợi ích chiến lược. Đối với hàng không, nhiên liệu tổng hợp giúp giảm đáng kể phát thải vòng đời CO₂. Đối với công nghiệp nặng, đây là giải pháp chuyển hóa khí thải thành sản phẩm có giá trị cao. Về kinh tế, dự án có thể tạo ra khoảng 250 việc làm tại địa phương, đồng thời củng cố an ninh năng lượng thông qua nguồn cung nhiên liệu chiến lược sản xuất trong nước. Về công nghệ, dự án đóng vai trò là mô hình trình diễn quy mô lớn cho hydro xanh và Power-to-Liquid tại châu Âu.
Nghiên cứu khả thi dự kiến bắt đầu trong năm 2026, quyết định đầu tư cuối cùng có thể được đưa ra vào khoảng 2028, và nhà máy có thể đi vào vận hành thương mại từ năm 2032, tùy thuộc vào tiến độ cấp phép và thu xếp tài chính. Nếu thành công, Tornio có thể trở thành hình mẫu cho các dự án nhiên liệu tổng hợp quy mô công nghiệp khác tại châu Âu, nơi quá trình khử carbon trong công nghiệp và hàng không được triển khai song song.
