Dự án hydrogen xanh 200MW của Shell tại Hà Lan sắp hoàn tất, nhưng bài toán nhân rộng vẫn còn bỏ ngỏ
Ngày 24/04/2026 — Annie Nguyễn biên tập
Dự án hydrogen xanh quy mô 200MW của Shell tại cảng Rotterdam đang tiến gần giai đoạn hoàn thành, đánh dấu một trong những bước tiến quan trọng nhất của châu Âu trong việc xây dựng chuỗi giá trị hydrogen quy mô công nghiệp. Tuy nhiên, câu hỏi lớn đặt ra là liệu mô hình này có thể được nhân rộng trên toàn châu Âu hay không.
Dự án Holland Hydrogen I, được xem là nhà máy hydrogen tái tạo lớn nhất châu Âu, sử dụng điện gió ngoài khơi từ dự án Hollandse Kust Noord để vận hành hệ thống điện phân công suất 200MW. Khi đi vào hoạt động, nhà máy có thể sản xuất khoảng 60.000 kg hydrogen mỗi ngày, chủ yếu phục vụ khu liên hợp năng lượng và hóa chất Rotterdam của Shell, thay thế hydrogen “xám” trong quá trình lọc dầu và giảm phát thải công nghiệp.
Hệ thống này được tích hợp trực tiếp vào hạ tầng năng lượng hiện hữu, bao gồm kết nối với lưới điện cao áp quốc gia và đường ống hydrogen chuyên dụng dẫn đến các khách hàng công nghiệp. Đây được xem là điểm khác biệt cốt lõi, khi dự án không chỉ là một nhà máy sản xuất mà là một phần của hệ sinh thái hydrogen hoàn chỉnh.
Tuy nhiên, tiến độ dự án cũng phản ánh những thách thức của hydrogen xanh tại châu Âu. Ban đầu dự kiến vận hành vào năm 2025, dự án hiện được lùi sang cuối năm 2026, một phần do các vấn đề về hạ tầng lưới điện và tích hợp hệ thống.
Chi phí cũng là một yếu tố then chốt. Dự án nhận được hỗ trợ khoảng 150 triệu euro từ chính phủ Hà Lan, cho thấy hydrogen xanh vẫn phụ thuộc đáng kể vào trợ cấp để đạt tính khả thi kinh tế trong giai đoạn hiện tại.
Quan trọng hơn, mô hình Rotterdam chỉ có thể vận hành nhờ một số điều kiện đặc thù khó tái tạo ở quy mô lớn. Khu vực này hội tụ đồng thời ba yếu tố: nguồn điện gió ngoài khơi quy mô lớn, cụm công nghiệp tiêu thụ hydrogen tập trung, và hạ tầng vận chuyển (pipeline) đã được quy hoạch đồng bộ.
Điều này đặt ra thách thức cho phần còn lại của châu Âu, nơi nhiều quốc gia chưa có đầy đủ ba yếu tố trên. Việc phát triển các dự án hydrogen quy mô lớn sẽ đòi hỏi đầu tư đồng thời vào điện tái tạo, lưới điện, hạ tầng vận chuyển và thị trường tiêu thụ—một quá trình phức tạp và tốn kém.
Dù vậy, dự án của Shell vẫn được xem là mô hình tham chiếu quan trọng. Không chỉ chứng minh tính khả thi kỹ thuật ở quy mô lớn, nó còn cho thấy cách tích hợp hydrogen vào các ngành công nghiệp hiện hữu như lọc dầu và hóa chất—những lĩnh vực khó giảm phát thải bằng điện trực tiếp.
Trong bối cảnh châu Âu đang tìm cách giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường an ninh năng lượng, các dự án như Holland Hydrogen I có thể đóng vai trò nền tảng. Tuy nhiên, khả năng nhân rộng sẽ phụ thuộc vào việc liệu chi phí có thể giảm đủ nhanh và hạ tầng có thể được triển khai đồng bộ hay không.
