Cuộc tranh luận về RED IV: eFuel cho vận tải đường bộ - Chi phí cao, hiệu quả thấp và nguy cơ tài sản đắm
Annie Nguyễn | 26 tháng 8, 2026
Liên minh eFuel vừa công bố văn bản đề xuất cho Chỉ thị Năng lượng Tái tạo lần thứ tư (RED IV) của EU, trong đó kêu gọi tăng chỉ tiêu cho nhiên liệu tái tạo có nguồn gốc phi sinh học (RFNBO) và biến vận tải đường bộ thành "thị trường mục tiêu hấp dẫn" cho eFuel. Tuy nhiên, đề xuất này đang vấp phải nhiều phản biện từ giới chuyên gia.
Theo phân tích của ông Georg Markowz, eFuel đang nổi lên như một trong những lựa chọn giảm phát thải đắt đỏ nhất, không chỉ hiện tại mà còn trong trung và dài hạn. Trong khi đó, các giải pháp thay thế như nhiên liệu sinh học tiên tiến và loại bỏ carbon vĩnh viễn có thể mang lại lợi ích tương tự với chi phí thấp hơn đáng kể và yêu cầu năng lượng tái tạo ít hơn nhiều.
Điểm mấu chốt về mặt kinh tế: mỗi tấn CO₂ được lưu trữ thay vì chuyển hóa thành eFuel đều mang lại lợi ích khí hậu tương tự nhưng với chi phí thấp hơn nhiều.
Nghịch lý của ngành eFuel thể hiện rõ qua con số: hơn 300 dự án eFuel đã được công bố toàn cầu nhưng chỉ 6% đạt được quyết định đầu tư cuối cùng. Điều này đặt ra câu hỏi: liệu vấn đề có phải là cần tạo ra một thị trường lớn hơn, hay là cần xem xét lại các giả định đã hình thành nên các chính sách trước đây?
Các chuyên gia cho rằng, đến thời điểm nhiên liệu sinh học bền vững không đáp ứng đủ nhu cầu nhiên liệu lỏng còn lại, phần lớn vận tải đường bộ có thể đã được điện khí hóa. Do đó, việc tạo ra một thị trường eFuel bắt buộc lớn ngay bây giờ có thể tạo ra rủi ro tài sản đắm trong tương lai.
Cuộc tranh luận đặt ra một định hướng quan trọng cho RED IV: thay vì khóa chặt các mục tiêu eFuel dựa trên các giả định từ nhiều năm trước, cần đánh giá lại dựa trên kiến thức và dữ liệu thực tế hiện nay. Điều này có thể đồng nghĩa với việc giảm chỉ tiêu eFuel hoặc thậm chí xem xét lại sự cần thiết của chỉ tiêu riêng cho eFuel trong vận tải đường bộ.
Cuối cùng, vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở công nghệ, mà còn là sự tham gia của các tập đoàn dầu khí và việc chuyển đổi cơ sở hạ tầng hiện có. Làm thế nào để chúng ta có thể giảm nhu cầu dầu mỏ và xây dựng tương lai dựa trên nhiên liệu thay thế bền vững, trong khi tận dụng và chuyển đổi cơ sở hạ tầng hóa thạch hiện có, vẫn là bài toán chưa có lời giải trọn vẹn.
