Chuyên gia cảnh báo: Ngành hydrogen xanh đang “né tránh” vấn đề cốt lõi về chi phí năng lượng
21/05/2026 – Annie Nguyễn
Một học giả trong lĩnh vực năng lượng nhận định rằng ngành hydrogen xanh đang tập trung quá nhiều vào mở rộng sản xuất thiết bị và chính sách, trong khi bỏ qua yếu tố quyết định nhất của mô hình kinh tế: chi phí điện năng đầu vào.
Theo ông Tom Baxter, giảng viên cao cấp tại University of Aberdeen, các thảo luận tại World Hydrogen Summit 2026 cho thấy châu Âu đã có năng lực sản xuất thiết bị điện phân (electrolyser), nhưng thị trường vẫn thiếu nhu cầu đầu ra do thiếu niềm tin đầu tư và chi phí sản xuất còn cao.
Ông cho rằng phần lớn sự chú ý hiện nay đang tập trung vào chính sách ổn định, mở rộng sản xuất electrolyser và quy mô công nghiệp, trong khi “nút thắt thực sự” của hydrogen xanh nằm ở chi phí điện năng – yếu tố chiếm phần quyết định trong giá thành cuối cùng.
Theo phân tích, bản thân electrolyser chỉ là một phần trong hệ thống chi phí lớn hơn nhiều, bao gồm biến áp, bộ chỉnh lưu, xử lý nước, nén khí, lưu trữ, làm mát và kết nối lưới điện. Trong nhiều dự án, các hạng mục này còn chiếm chi phí lớn hơn cả thiết bị lõi.
Ông Baxter nhấn mạnh rằng yếu tố quyết định của kinh tế hydrogen là giá điện và mức độ sử dụng công suất (utilisation). Nếu không giải quyết được hai yếu tố này, hydrogen xanh khó có thể cạnh tranh với các lựa chọn nhiên liệu hiện có trên thị trường.
Quan điểm này cho rằng nhu cầu thị trường yếu không chỉ do thiếu quy mô sản xuất, mà vì người mua chưa thấy được mức giá cạnh tranh của hydrogen so với các nhiên liệu thay thế.
Từ đó, ông cảnh báo ngành hydrogen đang có xu hướng xem một vấn đề kinh tế hệ thống năng lượng như một bài toán thuần túy về sản xuất thiết bị, dẫn đến nguy cơ lệch hướng trong chiến lược phát triển dài hạn.
