Chỉ thị Năng lượng Tái tạo của EU: Khuôn khổ Pháp lý và Thách thức Thực thi cho Ngành Hydro
Mục tiêu 42,5% năng lượng tái tạo vào 2030 và các yêu cầu cụ thể về nhiên liệu tái tạo gốc phi sinh học (RFNBO) đang định hình lại thị trường hydro châu Âu, nhưng tiến độ thực thi còn chậm và hệ thống quy tắc phức tạp có thể cản trở đầu tư
Ngày 17 tháng 8 năm 2026
Annie Nguyễn
Chỉ thị Năng lượng Tái tạo (Renewable Energy Directive - RED) của Liên minh Châu Âu đóng vai trò là nền tảng pháp lý cho sự phát triển của năng lượng tái tạo trong khối. Được sửa đổi lần cuối vào năm 2023 (RED III) trong khuôn khổ Thỏa thuận Xanh Châu Âu, chỉ thị này đặt ra các mục tiêu đầy tham vọng và các quy tắc chi tiết cho việc sản xuất và sử dụng hydro tái tạo, đặc biệt là nhiên liệu tái tạo gốc phi sinh học (RFNBO).
Mục tiêu Tổng thể và Mục tiêu Ngành
RED III nâng mục tiêu chung lên 42,5% năng lượng tái tạo trong tổng năng lượng tiêu thụ của EU vào năm 2030, với thêm 2,5% chỉ tiêu bổ sung. Bên cạnh đó, chỉ thị đặt ra các mục tiêu ràng buộc cụ thể cho từng ngành:
-
Giao thông vận tải: Các quốc gia thành viên có thể chọn giảm 14,5% cường độ phát thải khí nhà kính hoặc đạt 29% năng lượng tái tạo trong lĩnh vực này. Quan trọng hơn, một mục tiêu phụ ràng buộc là 5,5% cho nhiên liệu sinh học tiên tiến và RFNBO, trong đó có mục tiêu nhỏ hơn là 1% RFNBO trong năng lượng cung cấp cho giao thông vào năm 2030. Để hỗ trợ, hệ số nhân năng lượng được áp dụng (1,5 cho hàng không và hàng hải, 2,0 cho các lĩnh vực khác).
-
Công nghiệp: Các ngành công nghiệp phải tăng sử dụng năng lượng tái tạo thêm 1,6% mỗi năm. Đặc biệt, 42% hydro sử dụng trong công nghiệp phải là RFNBO từ năm 2030, tăng lên 60% vào năm 2035. Các nước thành viên có thể giảm mục tiêu này 20% nếu đáp ứng các điều kiện nhất định về đóng góp tổng thể và tỷ lệ hydro hóa thạch.
-
Tòa nhà và sưởi ấm: Đặt mục tiêu 49% năng lượng tái tạo cho các tòa nhà vào năm 2030 và yêu cầu tăng tỷ lệ năng lượng tái tạo trong sưởi ấm và làm mát.
Quy tắc Chi tiết cho RFNBO và Thách thức Thực thi
Để được công nhận là RFNBO, hydro phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe thông qua hai đạo luật ủy thác (Delegated Acts), bao gồm yêu cầu về "tính cộng thêm" (điện tái tạo phải từ các nhà máy mới), và tương quan thời gian và địa lý. Cường độ phát thải khí nhà kính tối đa cho phép là 28,2 gCO2eq/MJ. Tuy nhiên, việc thực thi các quy tắc này còn chậm chạp. Đến tháng 5/2026, chỉ có 8 trong số 27 quốc gia thành viên chuyển đổi đầy đủ các yêu cầu về RFNBO vào luật quốc gia, khiến Ủy ban Châu Âu phải khởi động các thủ tục vi phạm, trong đó có việc kiện Hy Lạp, Malta và Bồ Đào Nha lên Tòa án Công lý EU.
Mặc dù các quy định này được thiết kế để đảm bảo tính bền vững và thúc đẩy đầu tư, nhưng các chuyên gia cảnh báo rằng hệ thống quy tắc phức tạp và yêu cầu nghiêm ngặt về nguồn điện có thể cản trở việc áp dụng công nghệ hydro, đặc biệt trong công nghiệp và vận tải, khi nguồn năng lượng tái tạo sẵn có có thể không đáp ứng các mục tiêu 2030. Dù vậy, RED III vẫn được xem là một công cụ chính sách then chốt thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng của châu Âu, đòi hỏi sự phối hợp hành động từ các quốc gia thành viên để hiện thực hóa các mục tiêu về hydro sạch.
Xem bản gốc: https://observatory.clean-hydrogen.europa.eu/eu-policy/renewable-energy-directive
