CCUS trở thành mắt xích cốt lõi trong hệ sinh thái hydrogen của Trung Quốc
Ngày 29/04/2026
Annie Nguyễn
Các cơ sở thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) đang nhanh chóng chuyển từ vai trò bổ trợ sang trở thành một phần không thể thiếu trong chiến lược phát triển hydrogen của Trung Quốc, đặc biệt trong bối cảnh nước này vẫn phụ thuộc lớn vào sản xuất hydrogen từ than.
Hiện nay, Trung Quốc là quốc gia sản xuất hydrogen lớn nhất thế giới, nhưng phần lớn sản lượng vẫn đến từ các nguồn phát thải cao. Khoảng hai phần ba hydrogen của nước này được sản xuất từ than, kéo theo lượng phát thải CO2 rất lớn.
Trong bối cảnh đó, việc tích hợp CCUS vào các cơ sở sản xuất hydrogen hiện hữu được xem là giải pháp chuyển tiếp quan trọng để giảm phát thải mà không cần thay thế toàn bộ hạ tầng. Theo các phân tích quốc tế, việc trang bị CCUS cho các nhà máy hydrogen hiện có là một trong những cách chi phí thấp nhất để tạo ra hydrogen phát thải thấp, do dòng CO2 trong quá trình sản xuất tương đối “tinh khiết” và dễ thu giữ.
Thực tế triển khai tại Trung Quốc cho thấy xu hướng này đang tăng tốc. Các tập đoàn năng lượng lớn như Huaneng và PetroChina đang phát triển các dự án CCUS quy mô lớn, bao gồm các tổ hợp thu giữ CO2 từ nhà máy điện than và bơm trở lại các mỏ dầu để lưu trữ lâu dài hoặc phục vụ khai thác tăng cường.
Đáng chú ý, CCUS không chỉ đóng vai trò giảm phát thải mà còn gắn trực tiếp với chiến lược phát triển hydrogen xanh và hydrogen carbon thấp. Trong nhiều khu công nghiệp, mô hình “cluster” đang hình thành, nơi sản xuất hydrogen, thu giữ CO2 và hạ tầng vận chuyển – lưu trữ được tích hợp đồng bộ. Điều này giúp tối ưu chi phí và tạo quy mô đủ lớn để thương mại hóa.
Một điểm quan trọng là CCUS cho phép kéo dài vòng đời của các tài sản hydrogen dựa trên nhiên liệu hóa thạch, đặc biệt là các nhà máy khí hóa than vốn còn tương đối mới tại Trung Quốc. Thay vì loại bỏ, các cơ sở này có thể được “nâng cấp” để trở thành nguồn hydrogen phát thải thấp trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tuy nhiên, về dài hạn, vai trò của CCUS có thể thay đổi. Khi chi phí năng lượng tái tạo và điện phân giảm, hydrogen xanh được dự báo sẽ chiếm ưu thế từ sau năm 2030. Dù vậy, trong giai đoạn hiện tại, CCUS vẫn là công cụ then chốt để thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu khí hậu và thực tế công nghiệp.
Sự kết hợp giữa hydrogen và CCUS phản ánh cách tiếp cận thực dụng của Trung Quốc: không chờ đợi công nghệ hoàn hảo, mà tận dụng hạ tầng hiện có để giảm phát thải ngay lập tức, đồng thời xây dựng nền tảng cho hệ thống năng lượng carbon thấp trong dài hạn.
