Cạnh tranh gay gắt cho nguồn CO₂ đạt chuẩn nhiên liệu tổng hợp
Ngày 10/6/2026, Annie Nguyễn
Thị trường nhiên liệu tổng hợp (e-fuel) đang chứng kiến sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt để giành nguồn carbon dioxide (CO₂) đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của châu Âu và các khu vực khác. Khái niệm "CO₂ đạt chuẩn e-fuel" đề cập đến lượng CO₂ có nguồn gốc sinh học (biogenic) hoặc từ công nghệ thu hồi trực tiếp từ không khí (DAC), thay vì từ nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Theo quy định của Liên minh châu Âu (EU), CO₂ từ hóa thạch chỉ được phép sử dụng đến cuối năm 2040, và sau đó bắt buộc phải chuyển sang CO₂ sinh học hoặc DAC. Điều này tạo ra áp lực lớn lên nguồn cung, vì tổng lượng CO₂ sinh học toàn cầu chỉ khoảng 370 triệu tấn mỗi năm – quá ít so với nhu cầu ngày càng tăng từ ngành hàng không, vận tải biển và hóa chất.
Sự khác biệt giữa các khu vực cũng làm gia tăng cạnh tranh. Trong khi EU áp dụng quy định chặt chẽ nhất (bao gồm yêu cầu ghép cặp giờ sản xuất với điện tái tạo mới), thì Hoa Kỳ linh hoạt hơn với tín dụng thuế 45V, chấp nhận cả nguồn CO₂ từ khí đốt có thu hồi carbon. Vương quốc Anh nằm ở vị trí trung gian, cho phép nhiều nguồn chất thải công nghiệp hơn nhưng yêu cầu ghép cặp thời gian 30 phút.
Đầu tư vào lĩnh vực này đang chuyển hướng rõ rệt. Một nghiên cứu toàn cầu cho thấy 79% nhà đầu tư vẫn tập trung vào thu hồi và lưu trữ carbon (CCS), nhưng tỷ lệ quan tâm đến e-fuel đã tăng từ 15% lên 28% chỉ trong một năm qua. Đáng chú ý, giá CO₂ sinh học được dự báo sẽ chạm trần khoảng 200 euro mỗi tấn do cạnh tranh từ DAC, khi công nghệ này dần hạ giá thành.
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, để đáp ứng mục tiêu khí hậu, các chính phủ và doanh nghiệp cần sớm xây dựng hạ tầng vận chuyển CO₂ (đường ống, đường sắt) phục vụ cho mục đích sử dụng (CCU) chứ không chỉ lưu trữ vĩnh viễn (CCS). Nếu không, thị trường e-fuel sẽ đối mặt với nguy cơ thiếu hụt nguồn nguyên liệu đầu vào nghiêm trọng.
