Bộ Môi trường Nhật Bản công bố dự thảo hướng dẫn xem xét môi trường tự nhiên đối với điện mặt trời
Tokyo, 25/02/2026 — Bộ Môi trường Nhật Bản đã công bố dự thảo tài liệu “Hướng dẫn về các vấn đề môi trường trong sản xuất điện mặt trời” nhằm tránh và giảm thiểu tác động của các dự án điện mặt trời đối với môi trường tự nhiên. Thời gian tiếp nhận ý kiến công chúng kéo dài từ ngày 20/2 đến 5/3/2026.
Tài liệu này được xây dựng như phần bổ sung cho mục “Động vật, Thực vật và Hệ sinh thái” trong “Hướng dẫn xem xét môi trường” ban hành tháng 3/2020. Nội dung nêu rõ các nguyên tắc và phương pháp hạn chế tác động đến hệ sinh thái ở tất cả các giai đoạn của dự án điện mặt trời: từ lựa chọn địa điểm, thiết kế, xây dựng, vận hành – quản lý đến tháo dỡ và xử lý.
Các nguyên tắc chính
Dự thảo nhấn mạnh:
-
Cần tiến hành khảo sát sơ bộ trước khi thiết kế.
-
Về nguyên tắc, phải tránh ảnh hưởng đến môi trường sống và khu sinh sản của các loài quan trọng.
-
Thiết kế cần tính đến không chỉ công trình chính mà cả đường nội bộ và công trình tạm.
Tại các khu vực còn ít chịu tác động nhân tạo, khuyến nghị hạn chế tối đa việc thay đổi địa hình (đào, đắp), ưu tiên sử dụng các khu đất đã bị tác động trước đó. Các biện pháp kỹ thuật như móng cọc, tận dụng ao điều tiết tự nhiên, phủ xanh có tính đến hệ sinh thái địa phương được khuyến khích áp dụng.
Trong trường hợp không thể tránh khỏi tác động đến hệ sinh thái quý giá, dự thảo đề xuất các biện pháp bù đắp như tạo lập sinh cảnh thay thế. Nếu thực hiện bù đắp, cần giám sát hiệu quả và áp dụng phương thức quản lý thích ứng.
Các ví dụ thực tiễn
Dự án tại làng Otaki, tỉnh Nagano
Nhà máy điện mặt trời tại khu nghỉ dưỡng trượt tuyết cũ ở Làng Otaki (tỉnh Nagano) có công suất 2,9 MW, vận hành từ tháng 11/2021 bởi Natural Energy.
Dự án đã giảm quy mô xuống còn dưới một nửa so với kế hoạch ban đầu nhằm bảo vệ cảnh quan. Thảm thực vật được quản lý bằng biện pháp làm cỏ thủ công hai lần mỗi năm, không sử dụng thuốc diệt cỏ. Các khu rừng xung quanh được giữ lại để bảo tồn môi trường sống của động vật hoang dã.
Dự án ruộng lúa Miyake nuôi cò – tỉnh Hyogo
Tại Toyooka (tỉnh Hyogo), “Dự án ruộng lúa Miyake nuôi cò và điện mặt trời nông nghiệp” có công suất khoảng 0,3 MW, vận hành từ năm 2019.
Dự án do Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Tương lai Tsuboguchi, Patagonia Nhật Bản và UPDATER phối hợp triển khai. Các khảo sát xác nhận sự hiện diện của loài quý hiếm như bọ nước khổng lồ và ếch Tokyo Daruma.
Hệ thống gồm 6 hố nước sâu tạo nơi trú ẩn cho sinh vật thủy sinh trong thời gian rút nước giữa mùa. Điện sản xuất được coi là “điện cộng sinh với thiên nhiên”, và được thu mua với giá cộng thêm 1 yên/kWh.
Nhà máy điện mặt trời Omori – tỉnh Gifu
Tại Kani (tỉnh Gifu), nhà máy điện mặt trời Omori do Asahi Gas Eco Solutions vận hành được xây dựng trên khu đất bỏ hoang.
Diện tích xây dựng được thu hẹp để bảo tồn vùng đất ngập nước Omori Okuyama. Thay vì phủ xanh sườn dốc gần đất ngập nước, dự án sử dụng tấm phủ kiểm soát cỏ dại nhằm ngăn chặn loài ngoại lai và tránh ảnh hưởng của thuốc diệt cỏ.
Tổng cộng 1,37 ha cùng 5 vùng đất ngập nước đã được chứng nhận là khu vực thân thiện với thiên nhiên.
