Báo cáo Hydro Toàn cầu 2025: Tiến triển, Thách thức và Cơ hội cho Đông Nam Á
Ban Thư ký, CLB Hydrogen Việt Nam ASEAN biên tập
Paris, tháng 9/2025 – Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa công bố ấn bản lần thứ năm của Báo cáo Hydro Toàn cầu, đưa ra bức tranh toàn cảnh về vai trò ngày càng quan trọng của hydro trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
Hydro đã chuyển từ một giải pháp “ngách” trở thành trụ cột chiến lược trong hệ thống năng lượng sạch. Kể từ khi IEA công bố báo cáo Tương Lai của Hydro năm 2019, số dự án sản xuất hydro phát thải thấp đã tăng vọt, với hơn 200 quyết định đầu tư được đưa ra vào cuối năm 2024.
Tuy vậy, tiến độ chưa đạt kỳ vọng. Báo cáo cảnh báo rằng chi phí cao, quy định còn bất định và thiếu hụt hạ tầng đang kìm hãm sự phát triển. Một số dự án bị trì hoãn hoặc hủy bỏ, và nếu không có chính sách mạnh mẽ để kích cầu, nhu cầu tiêu thụ hydro toàn cầu có nguy cơ chững lại.
“Phần lớn hydro hiện nay vẫn được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch chưa thu hồi carbon,” báo cáo nhấn mạnh, “nhưng sản xuất từ các nguồn sạch hơn dự kiến sẽ tăng tốc từ năm 2025 trở đi.” Dù vậy, chỉ một phần nhỏ các dự án đã công bố có khả năng đi vào vận hành trước năm 2030, khiến các mục tiêu khí hậu và an ninh năng lượng vẫn gặp rủi ro.
Đầu tư đang gia tăng – chi tiêu dự án năm 2024 tăng và được dự báo tiếp tục tăng trong 2025 – song vốn đầu tư mạo hiểm lại giảm kể từ 2023. Về đổi mới công nghệ, số lượng công nghệ tiến thêm một bậc sẵn sàng trong năm nay nhiều hơn bất kỳ ấn bản nào trước đó, cho thấy ngành đang trưởng thành.
Báo cáo dành hẳn một chương đặc biệt cho Đông Nam Á, đánh giá tiềm năng của khu vực trong sản xuất hydro phát thải thấp, rà soát chính sách hydro, mục tiêu công suất dự án và cơ hội để khu vực vừa tăng cường an ninh năng lượng vừa tạo ra giá trị kinh tế mới.
Ngoài ra, Báo cáo Hydro Toàn cầu 2025 cũng theo dõi tiến trình chính sách trên toàn thế giới và nhấn mạnh nỗ lực của Sáng kiến Hydro (H2I) thuộc Bộ trưởng Năng lượng Sạch, quy tụ chính phủ, ngân hàng phát triển và doanh nghiệp để thúc đẩy thương mại hóa và triển khai nhanh hơn.
Thông điệp từ IEA rõ ràng: đà phát triển đang hình thành, nhưng cần chính sách quyết liệt hơn, triển khai hạ tầng nhanh hơn và hợp tác quốc tế mạnh mẽ hơn để hydro thực sự trở thành trụ cột trong quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu.
