Ba Lan mua xe buýt hydrogen, rồi hóa đơn nhiên liệu 'đội nóc' – Bài học đắt giá cho chiến lược di động hydrogen
Annie Nguyễn
Ngày 8 tháng 6 năm 2026
Theo báo cáo tháng 5 năm 2026 của CEE Bankwatch Network, Ba Lan đã đăng ký 153 xe buýt hydrogen, 140 chiếc đang hoạt động tại 12 thành phố và 107 chiếc khác đang trong hợp đồng. Tuy nhiên, khi các hóa đơn nhiên liệu bắt đầu đến, bức tranh tươi sáng ban đầu đã nhanh chóng tối lại.
Chi phí vận hành 'cắt cổ'
-
Tại Chełm, giá hydrogen khoảng 16,1 euro/kg, khiến chi phí nhiên liệu tăng thêm khoảng 639.000 euro mỗi năm so với xe buýt chạy dầu diesel.
-
Tại Konin, xe buýt hydrogen có chi phí vận hành gấp bốn lần xe buýt điện cho mỗi 100 km.
-
Tại Rzeszów, với giá hydrogen 19,9 euro/kg, chi phí vận hành ước tính 184,2 euro/100 km, gần gấp bốn lần xe buýt điện.
Thiết kế trợ cấp sai lầm
Các chương trình trợ cấp của Ba Lan có thể chi trả tới 100% chi phí mua xe buýt hydrogen, trong khi xe buýt điện chỉ được trợ cấp 60–80%. Hệ quả là chi phí vốn được xã hội hóa, nhưng chi phí vận hành lại đổ lên vai chính quyền địa phương.
Hạ tầng và khí hậu
Đến cuối năm 2025, Ba Lan chỉ có 9 trạm tiếp nhiên liệu hydrogen, trong khi có 12.543 trạm sạc cho xe điện. Hơn 97% hydrogen của Ba Lan được sản xuất từ khí hóa thạch, khiến việc gọi xe buýt hydrogen là "không phát thải" chỉ là một nhãn dán quy định, không phải thực tế vòng đời.
Các thành phố đang học hỏi
Ít nhất 8 thành phố đã chuyển nguồn vốn dự kiến cho xe buýt hydrogen sang xe buýt chạy điện. Płock – thành phố có trụ sở của Orlen – đã phân bổ lại khoảng 7 triệu euro từ xe buýt hydrogen sang xe buýt điện.
Bài học rút ra
Michael Barnard, chuyên gia khí hậu, nhận định: Hydrogen tái tạo trước hết nên thay thế hydrogen hóa thạch trong công nghiệp và hóa chất – nơi hydrogen đã được sử dụng và khó thay thế hơn. Tạo ra nhu cầu hydrogen mới trong xe buýt đô thị trước khi xử lý nhu cầu hydrogen hiện có là một trình tự sai lầm. Đối với xe buýt, điện khí hóa trực tiếp nên là lựa chọn mặc định. Tiền công nên mua giảm phát thải, không mua nhu cầu hydrogen.
