Việt Nam Có Tiềm Năng Hydrogen Tự Nhiên Lớn Nhưng Vẫn Ở Giai Đoạn Đầu
Tác giả: Annie Nguyễn Ngày 29 tháng 5 năm 2026
So với Philippines và Indonesia, Việt Nam chưa có các phát hiện lớn về hydrogen tự nhiên (white/natural hydrogen) được công bố chính thức, nhưng các chuyên gia đánh giá Việt Nam có tiềm năng địa chất rất tốt nhờ nhiều vành đai ophiolite cổ và hoạt động kiến tạo mạnh.
Tiềm năng địa chất
Việt Nam sở hữu nhiều khu vực phù hợp cho quá trình serpentinization tạo ra hydrogen tự nhiên:
- Các vành đai ophiolite cổ: Cao Bằng - Thái Nguyên, Vị Xuyên - Bắc Hà - Mường Khương, Sông Đà, Sông Mã, Đắk Rông - Đà Nẵng, Tam Kỳ - Phước Sơn, Đông Nam Bộ.
- Khu vực núi lửa và đứt gãy hoạt động: Cao nguyên Trung Bộ (Pleiku - Chư Đăng Ya), đảo Lý Sơn (Quảng Ngãi).
- Mỏ khoáng: Thạch Khê (Hà Tĩnh), Quý Xa (Lào Cai), Co Dinh (Thanh Hóa).
- Ngoài khơi: Các bồn trũng Phan Rang, Phú Khánh, Cửu Long với hoạt động magma trẻ.
Theo Vietnam ASEAN Hydrogen Club (VAHC), nhiều khu vực này có dấu hiệu tương tự các mỏ hydrogen tự nhiên đã phát hiện ở Philippines và Oman.
Tiến độ hiện tại (tháng 5/2026)
- Việt Nam chưa có hợp đồng thăm dò thương mại lớn nào dành riêng cho hydrogen tự nhiên.
- Hoạt động chủ yếu từ VAHC (Vietnam ASEAN Hydrogen Club) – tổ chức đang kêu gọi đầu tư, hợp tác quốc tế và đề xuất bổ sung hydrogen tự nhiên vào Chiến lược Hydrogen Quốc gia.
- Chính phủ vẫn tập trung chủ yếu vào green hydrogen (hydrogen xanh từ điện tái tạo), với mục tiêu 100.000–500.000 tấn/năm vào năm 2030.
- Chưa có chương trình khảo sát quốc gia quy mô lớn, nhưng VAHC đang đề xuất thực hiện khảo sát bề mặt (soil gas, địa vật lý) tại các khu vực ưu tiên trong năm 2026.
So sánh với Philippines và Indonesia
| Tiêu chí | Philippines | Indonesia | Việt Nam |
|---|---|---|---|
| Phát hiện lớn | Có (808 tấn/năm tại Nagsasa) | Có (hàng trăm seepage ở Sulawesi) | Chưa có phát hiện lớn |
| Tiến độ cấp phép | Đã cấp nhiều Service Contract | Chủ yếu nghiên cứu | Chưa có hợp đồng thăm dò lớn |
| Giai đoạn | Thăm dò tích cực, sắp khoan | Nghiên cứu khoa học | Đề xuất & khảo sát ban đầu |
| Tổ chức thúc đẩy | DOE + Koloma (Mỹ) | Pertamina + Geological Agency | VAHC (đang kêu gọi đầu tư) |
Triển vọng
Việt Nam có lợi thế về kinh nghiệm ngành dầu khí, vị trí địa lý và nhu cầu năng lượng sạch cao. Nếu sớm khởi động chương trình thăm dò (khảo sát khí đất + khoan thử nghiệm), Việt Nam hoàn toàn có thể bắt kịp hoặc vượt Indonesia trong lĩnh vực hydrogen tự nhiên. VAHC đang vận động chính sách và tìm kiếm đối tác quốc tế để triển khai các dự án thăm dò trong thời gian tới theo luật khoáng sản.
Quy Định Pháp Lý Khi Doanh Nghiệp Thăm Dò Hydrogen Tự Nhiên Tại Việt Nam
Hiện nay, Việt Nam chưa có khung pháp lý riêng dành cho hydrogen tự nhiên (white/natural hydrogen). Doanh nghiệp muốn thăm dò phải áp dụng các quy định hiện hành của Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 (có hiệu lực từ 1/7/2025) hoặc Luật Dầu khí 2022, tùy theo tính chất của dự án.
1. Hydrogen tự nhiên thuộc loại tài nguyên nào?
- Hydrogen tự nhiên (H₂) được hình thành qua quá trình địa chất (serpentinization), nên nhiều chuyên gia coi đây là tài nguyên khí khoáng sản hoặc khí địa chất.
- Nếu coi là khí khoáng sản → Áp dụng Luật Địa chất và Khoáng sản.
- Nếu phát hiện trong bối cảnh dầu khí hoặc khí tự nhiên → Có thể áp dụng Luật Dầu khí 2022.
Vì chưa có quy định cụ thể, VAHC (Vietnam ASEAN Hydrogen Club) đang kiến nghị bổ sung hydrogen tự nhiên vào Chiến lược Hydrogen Quốc gia và xây dựng khung pháp lý riêng.
2. Doanh nghiệp phải thực hiện những bước nào?
Bước 1: Đánh giá và khảo sát ban đầu
- Thực hiện khảo sát bề mặt (soil gas survey), địa vật lý, lấy mẫu khí mà không cần giấy phép nếu quy mô nhỏ, nghiên cứu khoa học.
- Nếu muốn thực hiện quy mô lớn → Phải xin phép điều tra cơ bản địa chất khoáng sản.
Bước 2: Xin giấy phép thăm dò
- Xin Giấy phép thăm dò khoáng sản theo Luật Địa chất và Khoáng sản 2024.
- Cơ quan cấp phép:
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường (đối với khu vực lớn, khoáng sản nhóm I).
- UBND tỉnh (đối với một số nhóm khoáng sản nhỏ hơn).
- Điều kiện đối với doanh nghiệp:
- Là tổ chức được thành lập hợp pháp.
- Có nhân sự kỹ thuật chuyên ngành địa chất, kinh nghiệm thăm dò.
- Có năng lực tài chính để thực hiện chương trình thăm dò.
- Đối với nhà đầu tư nước ngoài: Phải thành lập văn phòng đại diện hoặc chi nhánh tại Việt Nam.
Bước 3: Các thủ tục bắt buộc khác
- Đánh giá tác động môi trường (ĐTM) theo Luật Bảo vệ Môi trường.
- Phê duyệt chương trình thăm dò chi tiết.
- Nộp phí thăm dò, tiền cấp quyền khai thác (nếu chuyển sang giai đoạn khai thác).
- Báo cáo định kỳ kết quả thăm dò cho cơ quan nhà nước.
Bước 4: Chuyển sang khai thác
- Nếu phát hiện trữ lượng thương mại → Xin Giấy phép khai thác khoáng sản.
- Phải lập Báo cáo khả thi khai thác, kế hoạch phát triển mỏ.
3. Thực tế hiện nay
- Chưa có doanh nghiệp nào được cấp phép thăm dò hydrogen tự nhiên thương mại.
- Các hoạt động hiện chỉ dừng ở mức nghiên cứu, đề xuất bởi VAHC và một số viện nghiên cứu.
- Nhiều chuyên gia khuyến nghị nên học hỏi kinh nghiệm Philippines (đấu thầu Service Contract) để sớm ban hành cơ chế cấp phép riêng cho hydrogen tự nhiên.
