Annie Nguyễn biên tập — 20 March 2026
Ngày càng nhiều dự án hydrogen trên thế giới đang đối mặt với một thực tế: điện tái tạo giá rẻ chưa đủ để đảm bảo hydrogen xanh có chi phí cạnh tranh. Các chuyên gia trong ngành cho rằng vấn đề cốt lõi nằm ở sự thiếu đồng bộ giữa nguồn điện và hệ thống sản xuất hydrogen.
Elizabeth Li, Nhà sáng lập Sunrise Holding Group, chỉ ra một quan niệm phổ biến nhưng sai lệch: khi giá điện tái tạo giảm, chi phí hydrogen sẽ tự động giảm theo. Trên lý thuyết điều này có vẻ hợp lý, nhưng trong thực tế triển khai, giả định này thường không đúng.
Nguyên nhân chính là sự khác biệt giữa đặc tính gián đoạn của năng lượng tái tạo và yêu cầu vận hành ổn định của thiết bị điện phân. Điện mặt trời và điện gió có thể rất rẻ, nhưng chỉ trong những khoảng thời gian nhất định. Trong khi đó, hệ thống sản xuất hydrogen được thiết kế để hoạt động liên tục nhằm tối ưu hiệu suất và sản lượng.
Sự không tương thích này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí. Khi điện phân vận hành ở mức tải thấp hoặc không liên tục, sản lượng hydrogen giảm, khiến chi phí bình quân (LCOH) tăng lên. Ngay cả khi giá điện thấp trong một số thời điểm, việc không tận dụng được điện một cách ổn định sẽ làm giảm hiệu quả kinh tế tổng thể.
Ngoài ra, còn nhiều yếu tố chi phí khác. Kết nối lưới điện, các hệ thống phụ trợ (BoP) và hạ tầng quản lý năng lượng đều cần thiết để ổn định dòng điện đầu vào. Những thành phần này vừa tiêu thụ năng lượng, vừa làm tăng chi phí đầu tư và vận hành.
Việc vận hành linh hoạt—tăng giảm công suất theo nguồn điện—cũng gây ra tác động tiêu cực. Nó có thể làm giảm hiệu suất, tăng hao mòn thiết bị và rút ngắn tuổi thọ của hệ thống điện phân, dẫn đến chi phí dài hạn cao hơn.
Do đó, nhiều dự án vẫn gặp khó khăn ngay cả ở những khu vực có nguồn điện tái tạo dồi dào và giá rẻ. Vấn đề không nằm ở việc thiếu năng lượng, mà là khả năng sử dụng hiệu quả nguồn năng lượng đó trong điều kiện thực tế.
Xu hướng hiện nay cho thấy tính cạnh tranh của hydrogen xanh phụ thuộc nhiều hơn vào việc tích hợp hệ thống. Việc đồng bộ giữa nguồn điện, đặc tính tải và thiết kế hệ thống trở thành yếu tố quyết định.
Các giải pháp như kết hợp nhiều nguồn năng lượng tái tạo, tích trữ năng lượng, cân bằng lưới điện và phát triển điện phân linh hoạt đang được quan tâm nhằm giải quyết bài toán này.
Cuối cùng, hydrogen xanh chỉ có thể đạt chi phí cạnh tranh khi có sự đồng bộ giữa nguồn điện, cấu hình hệ thống và chiến lược vận hành. Nếu chưa đạt được điều đó, các tính toán chi phí sẽ vẫn mang tính lý thuyết và việc triển khai thực tế sẽ tiếp tục gặp nhiều thách thức.
