Thủ tướng Sanae Takaichi và Chiến lược Đưa Hydro trở thành Trụ cột An ninh Năng lượng của Nhật Bản
Ngày 19 tháng 8 năm 2026
Annie Nguyễn
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã đưa hydro và amoniac xanh trở thành trụ cột trong chiến lược an ninh năng lượng của đất nước, đặc biệt sau cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz năm 2026. Với việc Nhật Bản phụ thuộc tới 94,2% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông vào tháng 2 năm 2026, cuộc khủng hoảng đã buộc Tokyo phải có một phản ứng mang tính cấu trúc, vượt xa các giải pháp chiến thuật như giải phóng dầu dự trữ chiến lược.
Thủ tướng Takaichi Sanae
Phản ứng chiến lược trước khủng hoảng Hormuz
Ngày 16 tháng 3 năm 2026, Nhật Bản đã thực hiện đợt giải phóng dầu dự trữ chiến lược lớn nhất trong lịch sử, với 80 triệu thùng, đồng thời cam kết đảm bảo hơn một nửa nguồn nhập khẩu qua các tuyến đường tránh Hormuz vào tháng 5 . Tuy nhiên, Thủ tướng Takaichi hiểu rằng dự trữ chiến lược chỉ là giải pháp tạm thời. Giải pháp mang tính cấu trúc nằm ở việc thay đổi nguồn năng lượng và nguồn cung địa lý của nó - và đó là lý do hydro và amoniac được đặt lên hàng đầu .
Quan hệ đối tác chiến lược với Ba Lan và Hungary
Ngày 15 tháng 4 năm 2026, Thủ tướng Takaichi đã ký kết thỏa thuận đối tác chiến lược toàn diện với Ba Lan, trong đó hydro và amoniac được xác định là yếu tố then chốt của an ninh kinh tế . Thỏa thuận này mở ra cho Ba Lan quyền tiếp cận hệ sinh thái công nghệ amoniac trưởng thành của Nhật Bản, từ đầu đốt, nồi hơi chạy bằng amoniac xanh đến logistics hàng hải và cấu trúc hợp đồng dài hạn - những năng lực mà châu Âu không có ở quy mô tương đương . Cùng ngày, Hiệp hội Hydrogen Ba Lan và Hiệp hội Công nghệ Hydro Hungary đã ký thỏa thuận hợp tác về hydro phát thải thấp và amoniac xanh, thể hiện sự phối hợp chiến lược giữa các quốc gia nhằm chuyển hóa trải nghiệm từ cuộc khủng hoảng tháng 3 thành các quyết định chiến lược cụ thể .
Hợp tác hydro với Ấn Độ: Dự án amoniac xanh 400.000 tấn
Điểm nhấn quan trọng nhất trong chiến lược hydro của Thủ tướng Takaichi là quan hệ hợp tác với Ấn Độ. Trong chuyến thăm Ấn Độ từ ngày 1 đến 3 tháng 7 năm 2026, bà đã công bố dự án sản xuất amoniac xanh quy mô lớn với công suất khoảng 400.000 tấn mỗi năm tại Odisha . Dự án trị giá khoảng 3 tỷ USD, do tập đoàn IHI của Nhật Bản và Acme Group của Ấn Độ hợp tác phát triển . Amoniac xanh sẽ được sản xuất từ hydro được tạo ra bằng điện phân sử dụng năng lượng mặt trời tại Ấn Độ, sau đó xuất khẩu sang Nhật Bản để sử dụng làm nhiên liệu đồng đốt trong các nhà máy nhiệt điện than, nguyên liệu hóa chất và chất làm sạch bán dẫn .
Bà Takaichi tuyên bố dự án này sẽ trở thành "biểu tượng của một chương mới trong hợp tác an ninh năng lượng" giữa hai nước . Cùng với dự án này, bà cũng công bố 129 thỏa thuận hợp tác khu vực tư nhân với tổng đầu tư vượt quá 2.000 tỷ Yên . Hai nhà lãnh đạo cũng tái khẳng định cam kết thúc đẩy hợp tác năng lượng sạch trong các lĩnh vực amoniac sạch, hydro xanh, công nghệ PV mặt trời và năng lượng hạt nhân .
Xây dựng khung chính sách và nhận kiến nghị từ ngành công nghiệp
Thủ tướng Takaichi đã tích cực xây dựng khung pháp lý thông qua Đạo luật Thúc đẩy Xã hội Hydro, có hiệu lực từ năm 2024, cung cấp trợ cấp theo hợp đồng chênh lệch (CfD) lên đến 15 năm để thu hẹp khoảng cách giá giữa nhiên liệu tái tạo và nhiên liệu truyền thống.
"Hội đồng Thúc đẩy Chuỗi Giá trị Hydro" trình bày các kiến nghị lên bà Sanae Takaichi (người đứng giữa). Ảnh chụp tại Văn phòng Thủ tướng vào chiều ngày 28 tháng 5. (Kyodo News)
Ngày 28 tháng 5 năm 2026, bà đã tiếp nhận kiến nghị về phổ biến hydro từ Hiệp hội Xúc tiến Chuỗi Giá trị Hydro (JH2A) do ông Sato Koji - Chủ tịch điều hành Tập đoàn Toyota - làm Chủ tịch. Hiệp hội đã đề xuất ba yêu cầu chính: hỗ trợ tạo ra "người đi sau có lợi thế" (second mover) trong các lĩnh vực khó giảm CO₂, tạo ra giá trị môi trường thông qua định giá carbon (carbon pricing), và thúc đẩy tiêu chuẩn hóa quốc tế để giành thị trường nước ngoài. Họ cũng đề xuất sáng kiến "Tuyên bố Thu mua 1% Hydro" để mở rộng nhu cầu và xây dựng 30 trạm hydro quy mô lớn trong 10 năm tới phục vụ xe thương mại. Thủ tướng Takaichi đáp lại rằng "đây là nguồn năng lượng rất quan trọng và sẽ hỗ trợ mạnh mẽ".
Vào chiều ngày 29 tháng 5, tại Văn phòng Thủ tướng, Thủ tướng Sanae Takaichi đã tiếp nhận bản kiến nghị khẩn cấp kêu gọi hiện thực hóa xã hội sử dụng năng lượng hydro, đồng thời chụp ảnh lưu niệm cùng Thống đốc tỉnh Aichi Hideaki Omura (đứng giữa, bên trái), Thống đốc Tokyo Yuriko Koike (đứng giữa, bên phải) và các đại diện khác. (Kyodo News)
Ngày hôm sau, bà đã tiếp nhận tuyên bố khẩn cấp từ Thống đốc Aichi Hideaki Omura và Thống đốc Tokyo Yuriko Koike, nhấn mạnh việc tạo môi trường đầu tư an toàn để giảm giá hydro và phân bổ đủ vốn đầu tư tăng trưởng cho các chính sách liên quan đến hydro . Bà khẳng định: "Tôi muốn thoát khỏi sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và tăng cường các sáng kiến sử dụng hydro".
Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Sanae Takaichi, Nhật Bản đang tận dụng các mối quan hệ đối tác chiến lược và khung pháp lý vững chắc để thúc đẩy hydro và amoniac trở thành nền tảng của an ninh năng lượng quốc gia, đồng thời mở rộng ảnh hưởng đến châu Âu và châu Á.
