Startup hydrogen xanh tại Oklahoma gửi thông điệp tới Texas: “Cứ để tôi lo”
Ngày 4 tháng 1 năm 2026
Texas đang nổi lên như một trung tâm hoạt động hydrogen xanh tại Mỹ, phần nào nhờ tận dụng kinh nghiệm tích lũy từ ngành dầu khí. Tuy nhiên, một bang nhiên liệu hóa thạch mang tính biểu tượng khác là Oklahoma cũng đang nhanh chóng tham gia cuộc đua. Một ví dụ điển hình là Tobe Energy, startup có trụ sở tại Oklahoma City, vừa nhận được khoản đầu tư từ quỹ địa phương Hurricane Ventures, cùng vòng gọi vốn hạt giống trị giá 1,8 triệu USD vào tháng 9.
Vậy điều gì khiến Tobe Energy thu hút sự chú ý?
Giải pháp điện phân hydrogen không dùng màng
Điểm cốt lõi trong công nghệ của Tobe Energy là hệ thống điện phân nước không sử dụng màng (membrane-free electrolysis) để tách hydrogen. Đây là hướng đi khác biệt so với phần lớn các công nghệ điện phân hiện nay vốn phụ thuộc vào màng trao đổi ion đắt đỏ.
Hydrogen có thể được sản xuất từ nước, thay thế cho các phương pháp truyền thống dựa trên khí tự nhiên hoặc than đá. Tuy nhiên, các hệ thống điện phân dùng màng hiện nay có chi phí cao, trong đó màng là một trong những thành phần tốn kém nhất.
Trong bối cảnh đó, Tobe Energy lựa chọn cách tiếp cận triệt để hơn: loại bỏ hoàn toàn màng điện phân và thiết kế lại hệ thống từ đầu, nhằm cắt giảm chi phí và độ phức tạp.
Khoản vốn 1,8 triệu USD và tham vọng thương mại hóa
Đại học Tulsa cho biết hai nhà đồng sáng lập Tobe Energy là Colby DeWeese và Caleb Lareau đều là cựu sinh viên của trường. Theo nhà trường, khoản đầu tư sẽ giúp thúc đẩy sứ mệnh giảm chi phí sản xuất hydrogen sạch, nâng cao hiệu suất và mở rộng khả năng tiếp cận, qua đó hỗ trợ quá trình chuyển dịch sang nền kinh tế carbon thấp.
Theo công bố, hệ thống điện phân không màng của Tobe có thể giảm chi phí tới 75%, đồng thời giảm lượng nhiệt thải. Công nghệ này được thiết kế để mở rộng quy mô, hướng tới các lĩnh vực như năng lượng, sản xuất công nghiệp và vận tải. Trong đó, các ứng dụng tại chỗ (on-site) cho sản xuất và tiêu thụ hydrogen được đánh giá là phù hợp hơn về mặt kinh tế, do giảm chi phí lưu trữ và vận chuyển.
Giảm chi phí bằng công nghệ LED
Một điểm đáng chú ý khác là việc Tobe Energy sử dụng đèn LED trong hệ thống điện phân. Theo mô tả, LED cho phép truyền điện qua chất bán dẫn với lượng nhiệt phát sinh rất thấp, giúp tiết kiệm năng lượng đáng kể so với các phần tử điện trở truyền thống.
Theo đồng sáng lập Colby DeWeese, cấu hình điện áp và tần số đặc biệt trong hệ thống này chính là yếu tố khiến phân tử nước bị tách thành hydrogen và oxy, tương tự nguyên lý trong các nghiên cứu điện hóa quang (photoelectrochemistry), dù Tobe không công bố chi tiết kỹ thuật cụ thể.
Oklahoma và vị thế mới trong chuyển dịch năng lượng
Giống như Texas, Oklahoma sở hữu hai lợi thế quan trọng: nguồn nhân lực và kinh nghiệm từ ngành dầu khí, cùng với nền tảng năng lượng tái tạo đang phát triển nhanh, đặc biệt là điện gió. Hiện nay, năng lượng tái tạo chiếm khoảng 47% sản lượng điện của bang, đưa Oklahoma vào nhóm dẫn đầu tại Mỹ.
Bất chấp những tranh cãi chính trị, các động thái như của Tobe Energy cho thấy Oklahoma đang dần khẳng định vai trò trong quá trình chuyển dịch năng lượng của Hoa Kỳ, đặc biệt trong lĩnh vực hydrogen xanh chi phí thấp.
