Shell Chấm Dứt Dự Án Nhiên Liệu Sinh Học Tại Rotterdam
Tập đoàn Shell vừa tuyên bố hủy bỏ hoàn toàn kế hoạch xây dựng nhà máy nhiên liệu sinh học quy mô lớn ở Rotterdam, một dự án từng được kỳ vọng trở thành cơ sở sản xuất nhiên liệu tái tạo hàng đầu châu Âu. Công trình khởi công từ năm 2021, tạm dừng năm 2024, và nay chính thức dừng vĩnh viễn.
Nhà máy này dự kiến sản xuất tới 820.000 tấn nhiên liệu sinh học mỗi năm, trong đó một nửa là nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) làm từ dầu ăn thải và mỡ động vật, cùng với diesel sinh học.
Nguyên Nhân Rút Lui
Theo Shell, thị trường SAF chưa phát triển như kỳ vọng vì giá thành quá cao so với nhiên liệu hóa thạch. Các hãng hàng không tuy công khai cam kết giảm phát thải, nhưng vẫn né tránh chi phí tăng thêm.
“Khi xem xét hiệu quả kinh tế và chi phí đầu tư, chúng tôi nhận thấy dự án Rotterdam sẽ không đủ sức cạnh tranh,” bà Machteld de Haan, Chủ tịch mảng Năng lượng tái tạo và Giải pháp năng lượng của Shell, cho biết. “Đây là quyết định khó khăn, nhưng cần thiết để tập trung vốn vào những dự án mang lại giá trị cho khách hàng và cổ đông.”
Dù rút khỏi dự án, Shell khẳng định vẫn tin rằng các nhiên liệu carbon thấp, bao gồm nhiên liệu sinh học, sẽ là trụ cột của hệ thống năng lượng tương lai. Tuy nhiên, thông báo này nối tiếp việc hủy bỏ dự án SAF tại đảo Bukom (Singapore) vào năm 2023.
Xu Thế Ngành Năng Lượng
Dự án Rotterdam từng được xem là đóng góp quan trọng cho mục tiêu giảm phát thải của Liên minh châu Âu. Thế nhưng, Shell và nhiều tập đoàn dầu khí lớn như BP đang dần quay lại khai thác dầu khí, ưu tiên lợi nhuận trước mắt thay vì cam kết khí hậu. Sau khi Shell công bố hủy bỏ dự án, giá cổ phiếu của hãng tăng gần 1%, cho thấy thị trường ủng hộ lợi nhuận ngắn hạn hơn là phát triển bền vững.
Các tổ chức môi trường cho rằng nhiên liệu hóa thạch đang được hưởng “trợ cấp gián tiếp” khi các chính phủ cho phép doanh nghiệp bán sản phẩm mà không phải trả đủ chi phí xử lý ô nhiễm. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) ước tính chi phí này lên tới 6 nghìn tỷ USD mỗi năm, bao gồm bệnh tật, tử vong sớm, nắng nóng kỷ lục, bão lũ và hạn hán. IMF đề xuất áp dụng phí carbon – công cụ hiệu quả nhất để buộc ngành dầu khí trả giá thực cho tác động môi trường.
Cú Đánh Vào Tham Vọng SAF
Liên minh châu Âu yêu cầu các hãng hàng không tăng dần tỷ lệ sử dụng SAF, song ngành hàng không phàn nàn rằng nguồn cung khan hiếm và giá quá cao. Những người ủng hộ tin rằng SAF là chìa khóa để ngành hàng không – hiện chiếm khoảng 3% phát thải CO₂ toàn cầu – đáp ứng mục tiêu khí hậu. Tuy vậy, nhiều chuyên gia hoài nghi về khả năng mở rộng trong khung thời gian cấp bách hiện nay.
Quyết định rút lui của Shell đánh dấu một bước lùi lớn đối với tham vọng nhiên liệu sinh học tại châu Âu, đồng thời phản ánh thực tế: lợi ích kinh tế từ dầu khí vẫn đang chi phối tiến trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Khi các quốc gia dần rút lui khỏi cam kết Paris, câu hỏi đặt ra là liệu quá trình chuyển đổi có kịp thời để ngăn chặn khủng hoảng khí hậu hay không.
