Quy định của IMO và EU đang thúc đẩy cuộc chuyển đổi nhiên liệu trong ngành vận tải biển
Annie Nguyễn | 9/3/2026
Ngành vận tải biển toàn cầu đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi lớn khi các tổ chức quốc tế và khu vực siết chặt quy định về phát thải khí nhà kính. Các quy định mới từ International Maritime Organization (IMO) và European Union (EU) đang tạo áp lực mạnh mẽ buộc các công ty vận tải biển phải chuyển sang các loại nhiên liệu sạch hơn và áp dụng công nghệ vận hành hiệu quả hơn.
Các quy định chính của IMO
Trong IMO Initial Strategy, IMO đặt mục tiêu giảm 40% cường độ carbon của vận tải biển vào năm 2030 và giảm 50% tổng phát thải khí nhà kính vào năm 2050, so với mức năm 2008.
Để đạt mục tiêu này, IMO đã triển khai một số cơ chế quản lý quan trọng:
-
Carbon Intensity Indicator (CII):
Các tàu được xếp hạng từ A đến E dựa trên lượng CO₂ phát thải trên mỗi đơn vị vận chuyển. Các tàu có xếp hạng thấp phải cải thiện hiệu suất vận hành trong các năm tiếp theo. -
Energy Efficiency Existing Ship Index (EEXI):
Áp dụng cho các tàu đang hoạt động, yêu cầu đáp ứng các tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng kỹ thuật tối thiểu. -
Các biện pháp vận hành:
Tàu phải theo dõi chỉ số Energy Efficiency Operational Indicator, đồng thời tối ưu hóa tốc độ, nhiên liệu và quy trình vận hành để giảm phát thải.
Quy định mới của Liên minh châu Âu
Bên cạnh IMO, Liên minh châu Âu cũng đang triển khai các chính sách khí hậu mạnh mẽ đối với ngành vận tải biển.
Gói chính sách Fit for 55 đặt mục tiêu giảm 55% lượng phát thải CO₂ vào năm 2030 trên toàn bộ nền kinh tế EU, bao gồm cả vận tải biển.
Một trong những quy định quan trọng là FuelEU Maritime Regulation, yêu cầu giảm dần cường độ khí nhà kính của nhiên liệu hàng hải được sử dụng tại các cảng thuộc EU.
Ngoài ra, EU cũng mở rộng EU Emissions Trading System sang lĩnh vực vận tải biển. Điều này có nghĩa là các công ty vận tải phải mua hạn ngạch phát thải carbon, tạo động lực tài chính để chuyển sang nhiên liệu ít carbon.
Thúc đẩy các loại nhiên liệu mới
Những quy định này đang thúc đẩy ngành vận tải biển nghiên cứu và triển khai các loại nhiên liệu thay thế như:
-
LNG (khí tự nhiên hóa lỏng)
-
Hydrogen
-
Ammonia
-
Biofuels
-
Hệ thống động lực lai (hybrid propulsion)
Mỗi loại nhiên liệu có ưu và nhược điểm riêng, từ chi phí, hạ tầng tiếp nhiên liệu đến mức độ giảm phát thải.
Chuẩn bị cho tương lai vận tải biển ít carbon
Các chuyên gia cho rằng việc tuân thủ các quy định mới không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố cạnh tranh quan trọng đối với các hãng vận tải.
Các công ty cần xây dựng chiến lược dài hạn bao gồm lựa chọn nhiên liệu, nâng cấp tàu, tối ưu vận hành và đầu tư vào công nghệ mới. Đồng thời, thuyền viên và kỹ sư hàng hải cũng phải cập nhật liên tục các quy định quốc tế.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực giảm phát thải ngày càng tăng, ngành vận tải biển đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng – nơi các quyết định về nhiên liệu và công nghệ hôm nay sẽ định hình tương lai của vận tải biển toàn cầu.
