Phà cao tốc chạy điện: Không còn là câu hỏi "có thể", mà là "phi lý đến mức nào"?
Ngày 08 tháng 7 năm 2026
Annie Nguyễn
Một nghiên cứu mới từ Đại học Khoa học và Công nghệ Na Uy (NTNU) và Viện Nghiên cứu Giao thông Na Uy (TØI) đã đưa ra câu trả lời bất ngờ cho câu hỏi tưởng chừng bế tắc: liệu pin có thể đủ tải cho các tuyến phà cao tốc đường dài? Thay vì chỉ thay động cơ diesel bằng pin trong thiết kế tàu hiện tại, nhóm nghiên cứu đã áp dụng phương pháp tiếp cận căn bản: mở rộng thân tàu để chứa pin mà không thay đổi không gian hành khách.
Bằng cách kết hợp dữ liệu vận hành một năm với mô hình sức cản và trọng lượng hệ thống, nhóm nghiên cứu phát hiện: xét về mặt vật lý, pin có thể đáp ứng tất cả các tuyến nếu sẵn sàng tăng kích thước tàu. Tuy nhiên, điều này có thể dẫn đến các giải pháp "phi lý" – tàu rất lớn và đắt đỏ, nhưng phần lớn thời gian chỉ vận chuyển pin. Do đó, nhóm đã đưa ra "tiêu chí phi lý" (feasibility criterion) để đánh giá.
Kết quả đáng kinh ngạc:
-
78% đội tàu hiện tại có thể vận hành bằng pin mà không cần sạc lại hoặc đổi pin dọc tuyến.
-
Với công nghệ cánh ngầm (hydrofoil) – giúp giảm sức cản và nâng tàu khỏi mặt nước – con số này tăng lên 97%, đồng thời giảm 46% nhu cầu năng lượng mỗi tàu.
-
Cho phép đổi pin tối đa hai lần mỗi chuyến làm cho tất cả các tuyến đều khả thi về mặt tàu.
-
Kết hợp hydrofoil với nhiên liệu HVO (diesel sinh học) có thể giảm hơn 70% phát thải mà không cần tàu lớn hơn hay hạ tầng sạc.
Nghiên cứu cho thấy rào cản thực sự không nằm ở pin, mà ở khả năng cung cấp điện của cảng và kinh tế vận hành. Các giải pháp như đổi pin giữa tuyến, sạc cố định với lưu trữ năng lượng tại chỗ, và tối ưu hóa thiết kế thủy động lực đang mở ra hướng đi mới. Như lịch sử từng chứng minh với điện thoại, laptop và ô tô – pin từng bị coi là quá nặng, nhưng khi hệ thống được thiết kế lại, các ràng buộc kỹ thuật hoàn toàn thay đổi. Câu hỏi không còn là "có khả thi không?" mà là "triển khai ở đâu là hợp lý nhất?".
