Những rủi ro “khóa chặt” trong các dự án hydrogen trước khi bước vào mua sắm thiết bị
Ngày 12/2/2026
Elizabeth Li
Người sáng lập, Tập đoàn Sunrise Holding | Điều phối hệ thống cấp cao cho các dự án hydro | Đánh giá rủi ro trước khi quyết định đầu tư cuối cùng (FID) | Tích hợp thiết bị điện phân và hệ thống phụ trợ vận hành (BoP) | Thực tiễn vận hành
Trong nhiều dự án hydrogen, giai đoạn trước khi triển khai mua sắm thiết bị (procurement) thường là thời điểm mọi thứ trông có vẻ rõ ràng và hợp lý nhất.
Sơ đồ hệ thống được sắp xếp mạch lạc.
Các giả định kỹ thuật có vẻ phù hợp.
Nhà cung cấp dường như có thể thay thế cho nhau.
Chính vì không có dấu hiệu sai sót rõ ràng, các nhóm dự án thường tăng tốc ở giai đoạn này — không phải vì chủ quan, mà vì mọi thứ dường như đang vận hành đúng hướng.
Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm cuối cùng mà các giả định còn “rẻ” để đặt câu hỏi.
Khi hợp đồng đã được ký kết, các vấn đề giao diện (interface) không còn đơn thuần là câu hỏi kỹ thuật, mà trở thành ranh giới trách nhiệm trong hợp đồng. Mọi điều chỉnh khi đó đều kéo theo chi phí, thời gian và tranh luận về phạm vi công việc.
Thực tế cho thấy, nhiều vấn đề không xuất hiện trong giai đoạn đấu thầu hay mua sắm. Chúng chỉ bộc lộ nhiều tháng sau, khi bước vào vận hành thử (commissioning) — thời điểm hệ thống điện, nước, điều khiển và khâu sử dụng downstream buộc phải tương tác đồng thời.
Khi đó, câu hỏi không còn là:
“Lựa chọn này có đúng không?”
Mà trở thành:
“Ai chịu trách nhiệm cho hệ quả của lựa chọn này?”
Điểm cốt lõi nằm ở chỗ: nhiều giả định chưa bao giờ được kiểm tra trong trạng thái tích hợp toàn hệ thống. Chúng chỉ được phê duyệt riêng lẻ.
Trong các dự án hydrogen — nơi điện, chất lượng nước, điện phân, nén khí, lưu trữ và nhu cầu đầu ra có mức độ phụ thuộc lẫn nhau rất cao — sai lệch nhỏ ở từng cấu phần có thể cộng hưởng thành vấn đề lớn khi tích hợp:
-
Dao động nhẹ trong chất lượng điện có thể ảnh hưởng đến hiệu suất điện phân.
-
Tạp chất nước ở mức chấp nhận được riêng lẻ có thể gây suy giảm hiệu suất khi kết hợp với điều kiện vận hành thực tế.
-
Độ trễ điều khiển hoặc biến động phụ tải downstream có thể làm giảm độ ổn định toàn hệ thống.
Những rủi ro này không hình thành trong giai đoạn thi công. Chúng được “khóa chặt” từ trước đó — khi mọi thứ vẫn còn trông hợp lý trên giấy.
Kinh nghiệm thực tế cho thấy, các giả định thường ngừng bị chất vấn ngay sau khi cấu trúc thương mại được “chốt” với nhà cung cấp. Khi đó, việc đặt lại câu hỏi đồng nghĩa với nguy cơ trì hoãn tiến độ hoặc mở lại đàm phán — điều mà ít nhóm dự án mong muốn.
Những đội ngũ có kinh nghiệm thường thực hiện một bước quan trọng trước khi ký hợp đồng: tổ chức buổi đánh giá tích hợp tiền mua sắm (pre-procurement integration stress test). Thay vì đánh giá từng thiết bị riêng lẻ, họ kiểm tra các giao diện hệ thống:
-
Điều gì xảy ra khi hồ sơ điện thực tế gặp cấu hình điện phân cụ thể?
-
Khi chất lượng nước, chiến lược điều khiển và biên độ biến động nhu cầu downstream cùng xuất hiện trong một tình huống bất lợi?
-
Khi tất cả các giả định “hợp lý” phải cùng tồn tại trong cùng một ngày vận hành khó khăn?
Cách tiếp cận này có thể làm chậm quá trình ra quyết định. Nhưng nó giúp phát hiện sớm những rủi ro tích hợp — trước khi chúng trở thành vấn đề pháp lý và chi phí phát sinh.
Trong các dự án hydrogen quy mô lớn, thách thức lớn nhất không nằm ở CAPEX hay công nghệ riêng lẻ. Thách thức nằm ở việc đảm bảo rằng các giả định được kiểm tra cùng nhau, thay vì chỉ được phê duyệt riêng rẽ.
