Nhật Bản siết chặt xử lý xe tải “biển trắng” hoạt động trái phép
17/2/2026
Luật sửa đổi có hiệu lực từ tháng 4, chủ hàng thuê vận chuyển có trả phí sẽ bị phạt
Từ ngày 1/4, Nhật Bản sẽ tăng cường quy định đối với xe tải biển trắng (white plate trucks – còn gọi là “shirotora”) hoạt động vận tải có thu phí trái phép. Cùng ngày, Luật Kinh doanh vận tải ô tô hàng hóa sửa đổi (còn gọi là Luật Xe tải sửa đổi) chính thức có hiệu lực, theo đó chủ hàng thuê xe biển trắng không có giấy phép kinh doanh để vận chuyển hàng hóa có trả phí sẽ bị phạt tới 1 triệu yên.
Nếu hoạt động vận chuyển có trả phí bằng xe biển trắng bị coi là bất hợp pháp trong mọi trường hợp, ngành xây dựng lo ngại tình trạng thiếu xe ben có thể ảnh hưởng đến tiến độ thi công, buộc nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh hoạt động.
Luật sửa đổi được thông qua vào tháng 6 năm ngoái nhằm nâng cao vị thế kinh tế và xã hội của tài xế xe tải. Luật áp dụng chế độ gia hạn giấy phép 5 năm đối với xe kinh doanh mang biển xanh (green plate) và đưa ra các biện pháp nâng cao chất lượng doanh nghiệp vận tải, bao gồm hạn chế mức cước phí thấp hơn chi phí hợp lý.
Để thực hiện vận chuyển hàng hóa có thu phí, phương tiện phải đăng ký là xe kinh doanh và được cấp “biển xanh”. Doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu như quản lý an toàn tài xế, quản lý thời gian lao động và bổ nhiệm người quản lý vận hành. Ngược lại, xe biển trắng không đáp ứng các điều kiện này nên có thể hoạt động với chi phí thấp hơn, gây cản trở nỗ lực cải thiện điều kiện làm việc chung của toàn ngành vận tải.
Hoạt động vận chuyển có thu phí bằng xe cá nhân biển trắng sẽ bị xử lý. Chủ hàng bị nghi ngờ thuê xe biển trắng trái phép sẽ trở thành đối tượng hướng dẫn và kiểm tra của lực lượng “G-men xe tải và logistics” thuộc các Cục Vận tải địa phương.
Trước đây, tại các nhà máy bê tông nhựa, hình thức “giao thẳng công trường” (hiện trường nhận hàng trực tiếp từ nhà máy) bằng xe biển trắng khá phổ biến. Hiện nay, tại một số địa phương vẫn tồn tại trường hợp xe biển trắng không có giấy phép kinh doanh tham gia vào các hiệp hội xe ben, được cấp số hiệu hiển thị và tham gia các công trình công cộng. Trong bối cảnh phương tiện vận tải khan hiếm, không ít doanh nghiệp nhỏ buộc phải dựa vào xe biển trắng do dễ huy động số lượng.
Xét về tác động đối với ngành xây dựng, nhiều cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ, lớn tuổi vốn sống dựa vào xe biển trắng có thể buộc phải rời bỏ thị trường do không đáp ứng được yêu cầu số lượng phương tiện tối thiểu để được cấp biển xanh. Điều này được dự báo sẽ làm giảm hình thức “giao thẳng công trường”, trong khi tỷ lệ “giao tại nhà máy” – nhà thầu tự đến nhận hàng – có thể tăng lên.
Trong lĩnh vực logistics, nhu cầu có thể dồn sang các doanh nghiệp vận tải hợp pháp mang biển xanh, khiến giá cước xe ben tăng là điều khó tránh khỏi. Mức giá vật liệu xây dựng vốn được thiết lập theo hình thức “đơn giá đã bao gồm cước vận chuyển” có thể chuyển sang tách riêng “giá sản phẩm” và “cước vận chuyển”, đồng thời dự kiến phát sinh thêm chi phí do thay đổi quy định.
