Một tuần mang tính quyết định đối với hạ tầng hydrogen của châu Âu
Tuần vừa qua được xem là thời điểm mang tính bước ngoặt đối với hạ tầng hydrogen tại châu Âu, khi các nhà vận hành hệ thống truyền tải khí (TSO) hàng đầu khu vực thể hiện rõ sự sẵn sàng bước vào “chương hydrogen” của chuyển dịch năng lượng.
Tại Brussels, đã diễn ra cuộc trao đổi trực tiếp giữa bà Sandrine Meunier, Tổng Giám đốc NaTran (Pháp), và ông Olli Sipilä, Tổng Giám đốc Gasgrid Finland. Cuộc gặp diễn ra trong bầu không khí cởi mở, xây dựng và thực tế, phát đi một tín hiệu rõ ràng: các TSO khí đốt của châu Âu đã sẵn sàng đảm nhận vai trò trung tâm trong phát triển hạ tầng hydrogen.
Chi phí nghẽn lưới đang trở thành vấn đề hệ thống
Tầm quan trọng của hạ tầng hydrogen không chỉ nằm ở mục tiêu dài hạn, mà đã trở thành vấn đề kinh tế – hệ thống cấp bách. Theo cảnh báo gần đây của Ủy viên châu Âu Dan Jørgensen, chi phí do nghẽn lưới điện tại châu Âu đã lên tới 5,2 tỷ euro vào năm 2022, và có thể tăng vọt lên 26 tỷ euro vào năm 2030 nếu không có giải pháp mang tính cấu trúc.
Việc tiếp tục cắt giảm công suất năng lượng tái tạo (curtailment) và coi đây là “chi phí bình thường của chuyển dịch năng lượng” đang ngày càng trở nên không bền vững về mặt kinh tế và chính sách.
Hành lang hydrogen và tích hợp hệ thống là lời giải then chốt
Trong bối cảnh đó, xây dựng các hành lang hydrogen xuyên quốc gia kết hợp với tích hợp hệ thống năng lượng được xem là giải pháp chiến lược. Hydrogen có thể:
-
Hấp thụ lượng điện tái tạo dư thừa
-
Giảm áp lực cho lưới điện
-
Hạ chi phí toàn hệ thống
-
Đồng thời hỗ trợ mục tiêu độc lập năng lượng và khử carbon của châu Âu
Việc quy hoạch hydrogen không thể tách rời quy hoạch lưới điện, mà cần được thiết kế như một lớp hạ tầng bổ trợ, giúp tối ưu vận hành toàn bộ hệ thống năng lượng.
Hai trục hành lang chiến lược của châu Âu
Các phân tích gần đây nhấn mạnh hai logic hành lang hydrogen mang tính chiến lược:
-
Trục Bắc Âu / Đông Bắc: kết nối các nguồn năng lượng tái tạo lớn tại khu vực Bắc Âu với các trung tâm tiêu thụ và công nghiệp.
-
Trục Tây Nam: bắt đầu từ Tây Ban Nha, nơi có tiềm năng năng lượng tái tạo dồi dào, kéo dài về phía Đức – trung tâm công nghiệp lớn nhất châu Âu.
Hai trục này không chỉ mang ý nghĩa vận chuyển hydrogen, mà còn đóng vai trò tái cấu trúc dòng năng lượng và dòng đầu tư trong toàn bộ hệ thống châu Âu.
Tích hợp ngành: từ khẩu hiệu thành thiết kế hệ thống
Thông điệp then chốt rút ra là: tích hợp các ngành năng lượng (sectoral integration) không còn là khẩu hiệu, mà đã trở thành yêu cầu thiết kế hệ thống cho giai đoạn chuyển dịch tiếp theo của châu Âu.
Việc các TSO chủ động tham gia, với tư duy thực tế và khả năng triển khai hạ tầng quy mô lớn, là tín hiệu tích cực cho thấy châu Âu đang chuyển từ thảo luận chính sách sang hành động cụ thể trong phát triển hydrogen.
