Mở rộng hydrogen tại Anh bắt đầu từ rác thải thực phẩm, không phải từ điện phân
Ngày 6 tháng 1 năm 2026
Khi Vương quốc Anh chuẩn bị triển khai Vòng phân bổ hydrogen lần thứ ba (Hydrogen Allocation Round 3 – HAR3), phần lớn sự chú ý của thị trường vẫn đang tập trung vào công nghệ điện phân, giá điện tái tạo và các rào cản về hạ tầng lưới điện. Tuy nhiên, trên thực tế, một trong những con đường nhanh nhất và có chi phí thấp nhất để mở rộng nguồn cung hydrogen lại đang hình thành từ một lĩnh vực chính sách khác: quản lý rác thải thực phẩm bắt buộc.
Theo các quy định ban hành trong khuôn khổ Đạo luật Môi trường năm 2021 của Anh, kể từ ngày 31/3/2025, hầu hết các doanh nghiệp và nơi làm việc tại England sẽ phải phân loại riêng rác thải thực phẩm và tổ chức thu gom riêng biệt thông qua các đơn vị được cấp phép. Đối với các doanh nghiệp siêu nhỏ, thời hạn tuân thủ được gia hạn đến 31/3/2027.
Dù mục tiêu ban đầu của chính sách là giảm chôn lấp và phát thải khí nhà kính từ rác thải, quy định này đang mở ra một nguồn nguyên liệu ổn định, quy mô lớn cho công nghệ phân hủy kỵ khí (Anaerobic Digestion – AD), từ đó thúc đẩy sản xuất khí sinh học và biomethane – nền tảng quan trọng để sản xuất hydrogen phát thải thấp.
Tác động trực tiếp đến kinh tế hydrogen
So với hydrogen sản xuất bằng điện phân nước, hydrogen từ biomethane có nhiều lợi thế rõ rệt trong bối cảnh hiện nay:
Thứ nhất, chi phí sản xuất thấp hơn, do nguyên liệu đầu vào là rác thải thực phẩm – nguồn phát sinh bắt buộc và có chi phí âm hoặc gần bằng không, thay vì phụ thuộc vào giá điện.
Thứ hai, nguồn cung trong nước và ổn định, giúp giảm rủi ro biến động thị trường năng lượng và phụ thuộc nhập khẩu.
Thứ ba, yêu cầu hạ tầng lưới điện thấp, các dự án AD và reforming biomethane có thể triển khai theo mô-đun, phù hợp với nhiều quy mô và địa điểm.
Thứ tư, thời gian triển khai nhanh, cho phép đưa hydrogen ra thị trường sớm hơn nhiều so với các dự án điện phân quy mô lớn vốn phụ thuộc vào quy hoạch điện và lưới truyền tải.
Ý nghĩa đối với HAR3 và chiến lược hydrogen của Anh
Trong bối cảnh Chính phủ Anh đang hoàn thiện thiết kế chính sách cho HAR3, quy định phân loại rác thải thực phẩm cho thấy một thông điệp quan trọng: kinh tế hydrogen của Anh sẽ không chỉ được quyết định bởi giá điện tái tạo.
Thay vào đó, các yếu tố như chính sách quản lý chất thải, khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu, và mô hình triển khai thực tế sẽ đóng vai trò ngày càng lớn trong việc giảm chi phí và rủi ro cho các dự án hydrogen.
Đối với nhà hoạch định chính sách, đây là cơ sở để đánh giá nghiêm túc vai trò của hydrogen từ biomethane trong các cơ chế hỗ trợ như HAR3, đặc biệt đối với các dự án có khả năng cung cấp sản lượng sớm, ổn định và chi phí cạnh tranh.
Đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư, xu hướng này cho thấy hydrogen gắn với chuỗi giá trị rác thải – sinh khối có thể đạt quy mô thương mại trước các lộ trình dựa hoàn toàn vào điện phân, đồng thời đóng góp thiết thực cho mục tiêu giảm phát thải và kinh tế tuần hoàn.
Việc chính sách rác thải thực phẩm chính thức có hiệu lực từ năm 2025 đang đưa hydrogen từ phân hủy kỵ khí trở thành một cấu phần mang tính cấu trúc trong chiến lược hydrogen của Vương quốc Anh – âm thầm, nhưng đầy tính quyết định.
