Liên minh nhiên liệu hàng hải xanh mới kêu gọi các nước EU khởi động vận tải biển sạch bằng đấu thầu hai chiều
Ngày 05 tháng 6, 2026 – Annie Nguyễn
Một liên minh mới gồm 23 tổ chức và công ty hàng hải và hydro đã được thành lập, mang tên Sáng kiến Những người đi đầu e-SMF (e-SMF Early Movers Initiative). Liên minh kêu gọi các chính phủ châu Âu trợ cấp chênh lệch giữa chi phí sản xuất nhiên liệu hàng hải xanh và mức giá mà ngành vận tải biển sẵn sàng chi trả, thông qua cơ chế đấu thầu hai chiều.
Theo quy định FuelEU Maritime được tất cả 27 quốc gia thành viên thông qua năm 2023, các tàu lớn hoạt động trong vùng biển EU phải giảm 6% phát thải khí nhà kính từ năm 2030, tăng lên 31% từ năm 2040. Các tàu có thể được tính gấp đôi lượng giảm phát thải khi sử dụng nhiên liệu RFNBO từ hydro xanh cho đến hết năm 2033. Tuy nhiên, hầu như không có công ty vận tải biển nào sẵn sàng trả thêm chi phí cho amoniac xanh hoặc methanol xanh, vốn có thể đắt hơn nhiên liệu tàu thông thường tới mười lần. Hiện tại, chưa có cảng nào ở châu Âu cung cấp tiếp nhiên liệu amoniac xanh hoặc methanol xanh cho tàu đỗ.
Trong Kế hoạch Đầu tư Vận tải Bền vững (STIP) công bố tháng 11/2025, Ủy ban châu Âu tuyên bố mục tiêu huy động ít nhất 2,9 tỷ euro trợ cấp đến cuối năm 2027 để hỗ trợ sử dụng nhiên liệu tổng hợp từ hydro xanh trong ngành hàng không và hàng hải, nhưng các khoản hỗ trợ này chưa được triển khai.
23 tổ chức ký tên, bao gồm Hydrogen Europe, H2Global, Yara Clean Ammonia, Moeve, cùng nhiều công ty vận tải biển và phát triển hydro, đã ra tuyên bố với hai kêu gọi hành động. Trong ngắn hạn, liên minh đề nghị các chính phủ quốc gia châu Âu cam kết tài trợ cho một cuộc đấu thầu hai chiều để sản xuất và mua bán nhiên liệu hàng hải sạch, theo mô hình tiên phong của H2Global. Trong dài hạn, liên minh kêu gọi Ủy ban châu Âu thành lập một trung gian cấp EU để thực hiện các đấu thầu tiếp theo, sử dụng nguồn thu từ Hệ thống Giao dịch Phát thải (ETS) của EU từ lĩnh vực hàng hải.
Mô hình đấu thầu hai chiều hoạt động với một trung gian thị trường (như H2Global) mua nhiên liệu sạch theo hợp đồng dài hạn thông qua đấu thầu phía cung, sau đó bán cho người mua theo hợp đồng ngắn hạn thông qua đấu thầu phía cầu, đảm bảo giá mua thấp nhất và giá bán cao nhất. Phần chênh lệch được chính phủ chi trả dưới dạng trợ cấp gián tiếp.
Liên minh nhấn mạnh rằng nếu không có hỗ trợ chính sách có mục tiêu, việc áp dụng quy mô lớn sẽ vẫn rất chậm. Đầu tư công là cần thiết để thu hút nguồn tài chính tư nhân nhằm đưa nhiên liệu hàng hải sạch ra thị trường ở quy mô lớn, cả ở châu Âu và toàn cầu, qua đó bảo vệ năng lực cạnh tranh công nghiệp và xây dựng chuỗi cung ứng đa dạng, có khả năng phục hồi.
Danh sách 23 tổ chức ký tên:
-
Công ty vận tải biển: Berge Bulk, CMB.Tech, DFDS, Havila Voyages, Hoegh Autoliners, MPC Container Ships, Samskip, cùng Cảng vụ Hamburg.
-
Nhà phát triển hydro và nhiên liệu tổng hợp: Elyse Energy, European Energy, HyFive, H2V, MGH Energy, Moeve.
-
Hiệp hội thương mại và vận động chính sách: Hydrogen Europe, Transport & Environment, Ammonia Europe, France Hydrogène, Sasha Coalition, The Decarb Hub.
-
Tổ chức khác: H2Global Foundation, nhà đầu tư hydro Hy24, nhà sản xuất phân bón Yara Clean Ammonia.
