Lần đầu tiên tại Nhật Bản: Robot bốn chân và AI đảm nhận 30% hạng mục kiểm tra cơ sở hạ tầng
Annie Nguyễn
Ngày 29 tháng 5 năm 2026
Ngày 28 tháng 5, Cục Quản lý Đường bộ Kyushu (九州地方整備局) và Viện Nghiên cứu Công trình Nhật Bản (土木研究所) đã công bố với báo chí quy trình kiểm tra cơ sở hạ tầng sử dụng robot bốn chân và công nghệ AI tiên tiến tại Trạm bơm nước Uchida-gawa, thành phố Kumamoto (quận Nishi). Đây là lần đầu tiên tại Nhật Bản một hệ thống như vậy được đưa vào áp dụng thực tế trong khuôn khổ kiểm định pháp lý.
Trong bối cảnh thiếu hụt trầm trọng kỹ sư kiểm tra, robot đã đảm nhận các công việc như phát hiện vết nứt trên thiết bị, kiểm tra quá nhiệt bất thường, thu thập và tổng hợp dữ liệu đồng hồ đo. Trong cuộc thử nghiệm lần này, robot đã thực hiện thành công 30% các hạng mục kiểm tra định kỳ hàng năm.
Vấn đề nguồn nhân lực:
Việc kiểm tra các công trình phòng chống thiên tai như trạm bơm thoát nước đang ngày càng khó khăn do già hóa dân số và thiếu người kế thừa. Nếu duy trì hiện trạng, mức độ quản lý hiện tại khó có thể giữ vững trong tương lai. Trước tình hình đó, Cục Quản lý Đường bộ Kyushu đã hợp tác với Viện Nghiên cứu Công trình để thử nghiệm bù đắp sự thiếu hụt kỹ sư bằng "Physical AI" – hệ thống trí tuệ nhân tạo điều khiển robot một cách tự chủ.
Trình diễn thực tế:
Trong buổi công bố, robot đã di chuyển theo lộ trình được cài đặt sẵn bên trong trạm bơm, tự động leo cầu thang một cách mượt mà. Robot sử dụng camera tích hợp để phát hiện vết nứt và rỉ sét trên thiết bị; dùng máy chụp ảnh nhiệt (thermography) để kiểm tra nhiệt độ bất thường. Ngoài ra, robot còn tự động đọc số liệu từ các đồng hồ đo – vốn thường do kỹ sư thực hiện bằng mắt thường – và thực hiện toàn bộ quy trình từ ghi nhận đến sắp xếp, lưu trữ dữ liệu.
Ý nghĩa lần đầu xã hội hóa:
Theo Viện Nghiên cứu Công trình, trước đây các thử nghiệm Physical AI đã được tiến hành tại vùng Kantō, nhưng lần này là lần đầu tiên công nghệ này được xã hội hóa (social implementation) và đưa vào sử dụng trong một đợt kiểm định chính thức theo quy định pháp luật. Ông Ueno Hitoshi, Nghiên cứu viên chính của Viện, cho biết: "Khối lượng công việc mà robot bổ sung tương đương với một kỹ sư".
Thách thức và tầm nhìn:
Ông Fusamae Kazuhiro, Trưởng phòng thúc đẩy DX hạ tầng Cục Quản lý Đường bộ Kyushu, thừa nhận chi phí đầu tư robot còn cao. Tuy nhiên, ông chỉ ra rằng khi số lượng dự án ứng dụng tăng lên, "vấn đề chi phí sẽ được giải quyết". Mục tiêu trong 10 năm tới là tự động hóa 30% công việc kiểm tra bằng Physical AI, và ông bày tỏ mong muốn tiếp tục gia tăng các trường hợp ứng dụng để đạt được điều đó.
