Khí quyển hydro có thể giúp các “ngoại vệ tinh” duy trì sự sống hàng tỷ năm
Ngày 12/03/2026 – Biên tập: Annie Nguyễn
Một nghiên cứu mới cho thấy các vệ tinh ngoài hệ Mặt trời (exomoons) có thể duy trì điều kiện thích hợp cho sự sống trong hàng tỷ năm nếu chúng sở hữu khí quyển giàu hydro. Phát hiện này mở rộng đáng kể phạm vi những nơi có thể tồn tại sự sống trong vũ trụ.
Nhóm nghiên cứu từ cụm nghiên cứu ORIGINS của Đại học Ludwig Maximilian Munich và Viện Max Planck cho rằng các exomoon quay quanh những hành tinh “lang thang” – tức hành tinh không quay quanh ngôi sao nào – vẫn có thể duy trì đại dương nước lỏng trên bề mặt. Điều này xảy ra khi vệ tinh có khí quyển hydro dày kết hợp với nguồn nhiệt sinh ra từ lực thủy triều giữa vệ tinh và hành tinh chủ.
Trong các mô hình trước đây, khí carbon dioxide được xem là yếu tố giữ nhiệt chính. Tuy nhiên, ở môi trường cực lạnh của các hệ hành tinh tự do, CO₂ dễ bị ngưng tụ và mất tác dụng giữ nhiệt. Ngược lại, hydro có thể ổn định hơn và giữ nhiệt hiệu quả nhờ cơ chế hấp thụ bức xạ hồng ngoại do va chạm giữa các phân tử khí.
Theo mô phỏng, các vệ tinh có khí quyển hydro dày có thể duy trì nhiệt độ đủ để nước tồn tại ở dạng lỏng trong thời gian lên tới khoảng 4,3 tỷ năm. Trong môi trường này, các chu kỳ ướt – khô do lực thủy triều và sự hiện diện của amoniac hòa tan có thể tạo điều kiện thuận lợi cho các phản ứng hóa học tiền sinh học, chẳng hạn quá trình hình thành RNA.
Phát hiện này gợi ý rằng sự sống không nhất thiết phải tồn tại gần các ngôi sao. Thay vào đó, những thế giới tối và lạnh ở ngoài không gian – như các vệ tinh quay quanh hành tinh lang thang – cũng có thể trở thành môi trường tiềm năng cho sự sống.
Các nhà khoa học cho rằng trong Ngân Hà có thể tồn tại hàng trăm tỷ hành tinh tự do, đồng nghĩa với khả năng có vô số vệ tinh kèm theo. Nếu một phần trong số đó có khí quyển hydro dày, cơ hội tìm thấy môi trường có thể hỗ trợ sự sống trong vũ trụ sẽ lớn hơn nhiều so với những gì từng được dự đoán.
