Khi nấm biến nhựa thành nguồn sinh khối
Annie Nguyễn | 14/03/2026
Các nhà khoa học đang khám phá một hướng tiếp cận mới trong xử lý rác thải nhựa: sử dụng nấm có khả năng phân hủy nhựa và chuyển hóa chúng thành sinh khối hữu cơ. Phát hiện này mở ra triển vọng biến một trong những loại rác thải khó xử lý nhất thành nguồn tài nguyên sinh học có giá trị.
Một trong những loài nấm được nghiên cứu nhiều nhất là Pestalotiopsis microspora. Loài nấm này lần đầu được các nhà nghiên cứu phát hiện khi khảo sát hệ vi sinh vật trong rừng Amazon. Điều đặc biệt là nó có khả năng phân hủy polyurethane, một loại nhựa phổ biến được sử dụng trong bọt xốp, vật liệu cách nhiệt và lớp phủ công nghiệp.
Các thí nghiệm cho thấy loài nấm này có thể tiêu hóa nhựa ngay cả trong môi trường ít oxy, tương tự điều kiện trong các bãi chôn lấp rác. Điều này rất đáng chú ý vì phần lớn rác thải nhựa có thể tồn tại trong môi trường hàng trăm năm trước khi phân hủy.
Ý tưởng này đã được phát triển thêm trong một mô hình thử nghiệm gọi là Fungi Mutarium. Trong hệ thống này, các mảnh nhựa được đặt vào những viên nang làm từ thạch agar và được cấy nấm. Theo thời gian, nấm sẽ phá vỡ các phân tử nhựa và phát triển thành sinh khối nấm.
Kết quả của quá trình này là khả năng chuyển hóa rác thải nhựa thành vật liệu hữu cơ có thể sử dụng, và trong một số thí nghiệm thậm chí tạo ra protein từ nấm có thể ăn được.
Dù vẫn đang ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu, ý tưởng này minh họa rõ một nguyên tắc quan trọng của kinh tế tuần hoàn: chất thải có thể trở thành nguyên liệu cho các hệ thống sản xuất mới. Thay vì chỉ xem nhựa là nguồn ô nhiễm, các nhà khoa học đang đặt ra một câu hỏi khác: liệu thiên nhiên có thể giúp con người khép kín vòng tuần hoàn vật liệu hay không.
