KẾT NỐI ĐƯỜNG ỐNG HYDROGEN BIỂN BẮC: CẦU NỐI GIỮA SCOTLAND, ANH VÀ BẮC ÂU – BÁO CÁO TỪ NZTC (30/04/2026)
*Ngày đăng: 02/05/2026*
Annie Nguyễn
Vào ngày 30/04/2026, trong khuôn khổ Hội thảo trực tuyến về Hydrogen giữa Scotland và Bắc Đức, Trung tâm Công nghệ Net Zero (Net Zero Technology Centre – NZTC) đã công bố những phát hiện quan trọng từ Dự án Hydrogen Backbone Link (HBL). Dự án này nhằm mục đích khám phá tính khả thi về mặt kỹ thuật và thực tiễn của một kết nối đường ống ngoài khơi vận chuyển hydrogen xanh từ Scotland, Vương quốc Anh sang thị trường châu Âu lục địa.
Bối cảnh và lý do hình thành dự án
Vùng biển Scotland và Vương quốc Anh sở hữu tiềm năng năng lượng gió lớn nhất châu Âu. Dự án HBL cho phép tăng tốc triển khai năng lượng tái tạo bằng cách cung cấp đường ra thị trường, từ đó thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp trong nước và tạo đầu ra cho hydrogen. Từ giữa những năm 2030, Scotland và miền Bắc nước Anh có thể sản xuất và xuất khẩu năng lượng tái tạo dư thừa cùng hydrogen xanh sang thị trường Bắc Âu. Dự án HBL được kỳ vọng trở thành một hạ tầng quan trọng trong Hành lang C của Mạng lưới Hydrogen châu Âu (European Hydrogen Backbone – EHB), giúp Vương quốc Anh tiếp cận tới 28 thị trường năng lượng vào năm 2040.
Các giai đoạn của dự án
Giai đoạn 1 (2021-2023) – Nghiên cứu khả thi
12 phạm vi nghiên cứu đã được thực hiện, bao gồm: đánh giá tuyến đường, khả năng tái sử dụng đường ống, công nghệ, kinh tế và phân tích an toàn. Kết quả chính:
-
Tái sử dụng đường ống là khả thi về mặt kỹ thuật trong một số điều kiện nhất định.
-
Pha trộn hydrogen lên đến 20% khả thi với công nghệ hiện có.
-
Máy nén piston (reciprocating compressors) là khả thi nhất cho hydrogen hiện nay.
-
Đồng hồ đo lưu lượng Coriolis và nhiệt khối lượng là đáng tin cậy nhất.
-
Chi phí vốn cho đường ống 10GW ước tính khoảng 2,8 tỷ bảng Anh, với biểu phí vận tải ngụ ý 0,36 euro/kg.
-
Kịch bản cơ sở: Vương quốc Anh – Đức (Emden). Chi phí hydrogen giao đến khách hàng EU khoảng 3,0 euro/kg, tương đương cạnh tranh với nguồn cung từ Trung Đông, Bắc Phi hay Chile (khoảng 3,1 euro/kg).
Giai đoạn 2 (2023 – tháng 3/2026) – Phát triển khái niệm
Mở rộng kết nối tới Anh, Ireland (EIRE), bờ biển phía Tây Scotland, dự án AquaDuctus của Đức và Hà Lan. Các kết quả nổi bật:
-
Kết nối với AquaDuctus giúp giảm 30% chiều dài đường ống so với tuyến tới Emden, từ đó giảm chi phí.
-
Ba phương án định tuyến: (1) UK – Emden, (2) UK – cảng Rotterdam, (3) UK – AquaDuctus. Phương án 3 được chấp nhận cho đơn đăng ký TYNDP 2026.
-
Lưu trữ quy mô lớn: hang muối (salt caverns) và mỏ khí Rough là các lựa chọn ưu tiên.
-
Không tìm thấy rào cản kỹ thuật hoặc pháp lý lớn đối với việc tái sử dụng các đường ống SNIP và IC1 của Ireland để vận chuyển hydrogen.
-
Van: tiêu chuẩn API 6D Annex M được xác nhận là phù hợp.
Nghiên cứu phi kỹ thuật
Bốn nghiên cứu chính đã được thực hiện:
-
Kịch bản cung – cầu thị trường tại Anh và châu Âu lục địa.
-
Khung pháp lý và quy định tại Scotland, Anh, Ireland, Đức, Hà Lan và EU – ghi nhận sự ủng hộ chính trị mạnh mẽ cho xuất khẩu hydrogen nhưng cần điều chỉnh các chính sách cụ thể.
-
Giá trị xã hội: Dự án HBL có thể tạo ra tới 10 tỷ bảng Anh giá trị kinh tế, tạo ra hàng trăm việc làm tại Anh và EU, hỗ trợ chuyển dịch lực lượng lao động.
-
Chiến lược và định vị: HBL là cơ hội quan trọng, có giới hạn về thời gian để thúc đẩy an ninh năng lượng và lợi ích kinh tế.
Kết luận và bước tiếp theo
Dự án HBL được xem là chất xúc tác cho cả nền kinh tế hydrogen và điện gió ngoài khơi của châu Âu và Scotland. Các cân nhắc về an ninh năng lượng và địa chính trị, cùng với xu hướng ưu tiên các hành lang nhập khẩu phía Bắc vào châu Âu, đã gia tăng kể từ khi dự án bắt đầu. Các thiết bị phụ trợ cho vận hành đường ống hydrogen ngoài khơi hiện đã tồn tại, nhưng cần phát triển công nghệ để triển khai ở quy mô lớn. NZTC kêu gọi sự hợp tác liên tục từ ngành công nghiệp và chính phủ để hiện thực hóa tuyến đường ống chiến lược này.
