IEA: Các ngành công nghiệp sẵn sàng trả bao nhiêu cho hydrogen sạch? – Trung Quốc tiệm cận ngưỡng hòa vốn tại một số lĩnh vực
Ngày 19 tháng 6 năm 2026 | Annie Nguyễn
Một trong những rào cản lớn nhất đối với các dự án hydrogen sạch là tìm được người mua sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn so với nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Phân tích mới từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) trong báo cáo Global Hydrogen Review 2026 đã chỉ ra mức độ sẵn sàng chi trả cho hydrogen sạch của các ngành công nghiệp khác nhau – đồng thời cho thấy hydrogen tái tạo có thể đã tiệm cận ngưỡng hòa vốn về chi phí tại Trung Quốc trong một số lĩnh vực.
Bài toán "phí xanh" (green premium)
Hydrogen sạch (bao gồm hydrogen xanh từ điện phân và hydrogen xanh lam từ khí tự nhiên kèm thu giữ carbon) hiện có giá thành sản xuất cao hơn đáng kể so với hydrogen xám từ nhiên liệu hóa thạch. Sự chênh lệch này – còn gọi là "phí xanh" – là rào cản chính khiến nhiều khách hàng công nghiệp chần chừ. IEA nhấn mạnh rằng việc xác định các ngành có nhu cầu cấp thiết và khả năng chi trả cao nhất là chìa khóa để mở đường cho quá trình chuyển đổi.
Theo báo cáo, nhu cầu hydrogen toàn cầu đã vượt 100 triệu tấn vào năm 2025, trong khi sản lượng hydrogen phát thải thấp tăng 20% lên gần 1 triệu tấn. Tuy nhiên, đà đầu tư vào hydrogen sạch đã suy yếu trong năm 2025 do các quyết định đầu tư cuối cùng bị trì hoãn và danh mục dự án thu hẹp.
Mức sẵn sàng chi trả theo từng ngành
Mặc dù báo cáo không công bố các con số cụ thể cho từng ngành, phân tích của IEA chỉ ra rằng mức độ sẵn sàng chi trả khác biệt rõ rệt giữa các lĩnh vực ứng dụng:
-
Sản xuất amoniac và phân bón: Đây là một trong những ngành có nhu cầu hydrogen cao nhất và đang là "khách hàng tiên phong" sẵn sàng chi trả phí xanh để đáp ứng các tiêu chuẩn phát thải ngày càng khắt khe.
-
Luyện thép: Ngành thép xanh đang nổi lên như một thị trường tiềm năng, khi hydrogen được kỳ vọng thay thế than cốc trong quá trình khử oxy. Tuy nhiên, biên lợi nhuận mỏng khiến mức sẵn sàng chi trả còn hạn chế.
-
Nhiên liệu hàng hải và hàng không: Nhiên liệu tổng hợp từ hydrogen (như methanol, amoniac và nhiên liệu hàng không bền vững) đang thu hút sự quan tâm từ các ngành vận tải khó giảm phát thải, với mức sẵn sàng chi trả cao hơn so với các ứng dụng tĩnh tại.
-
Tinh chế dầu mỏ: Đây là ngành sử dụng hydrogen truyền thống lớn nhất, nhưng áp lực chi phí khiến mức sẵn sàng chi trả cho hydrogen sạch ở mức khiêm tốn.
Trung Quốc: Điểm sáng về chi phí cận biên
Một phát hiện đáng chú ý từ báo cáo IEA: hydrogen tái tạo có thể đã đạt ngưỡng hòa vốn chi phí tại Trung Quốc trong một số lĩnh vực nhất định. Nguyên nhân chính đến từ chi phí sản xuất thiết bị điện phân cực thấp – theo một phân tích liên quan của IEA, các cụm điện phân kiềm của Trung Quốc hiện có giá chỉ bằng một phần tư so với các sản phẩm tương tự của phương Tây. Chi phí lắp đặt và vận hành thấp, cùng với nguồn năng lượng tái tạo dồi dào, đang đưa Trung Quốc tiến gần hơn đến mục tiêu sản xuất hydrogen xanh với giá dưới 2 USD/kg vào năm 2030.
Triển vọng và thách thức
IEA nhận định hydrogen sạch "không phải là một cơn sốt nhất thời" nhưng các ứng dụng sẽ bị giới hạn trong một số lĩnh vực cụ thể. Sử dụng trong công nghiệp được dự báo sẽ vẫn là "xương sống" của nhu cầu hydrogen sạch trong tương lai. Để đạt được các mục tiêu khí hậu, các chính phủ và doanh nghiệp cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp để thu hẹp khoảng cách chi phí giữa hydrogen sạch và hydrogen hóa thạch.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng gần 40% người mua hydrogen sạch đến từ các ngành công nghiệp mới – từ amoniac và methanol cho nhiên liệu hàng hải đến các ứng dụng mới nổi trong thép và hàng không. Điều này cho thấy thị trường hydrogen sạch đang dần định hình, với những "người tiên phong" sẵn sàng chi trả cho quá trình chuyển đổi xanh.
