ICER công bố báo cáo điểm chuẩn toàn cầu: Chính sách hydro carbon thấp vẫn còn nhiều khoảng trống điều chỉnh
Ngày 25 tháng 6 năm 2026 | Annie Nguyễn
Toàn cầu – Hiệp hội Quốc tế các Cơ quan Quản lý Năng lượng (ICER) vừa công bố báo cáo điểm chuẩn (benchmark) toàn diện về chính sách và hạ tầng hydro carbon thấp, dựa trên khảo sát so sánh giữa 7 khu vực pháp lý bao gồm Áo, Tây Ban Nha, Ý, Chile, Argentina, Peru và khu vực Caribe.
Báo cáo, được thực hiện trong khuôn khổ Nhóm Công tác về Hydro của ICER, chỉ ra rằng mặc dù hydro carbon thấp đã trở thành ưu tiên chiến lược rõ ràng trên toàn cầu, việc triển khai thực tế vẫn đang ở giai đoạn đầu và không đồng đều. Tham vọng chính sách thường vượt xa mức độ sẵn sàng về điều chỉnh và thị trường.
Chiến lược quốc gia đa dạng nhưng còn thiếu tính cụ thể
Báo cáo cho thấy các chiến lược hydro quốc gia được phân thành ba nhóm chính. Nhóm thứ nhất là các chiến lược dựa trên mục tiêu công suất và sản lượng rõ ràng, điển hình là Áo (1 GW điện phân vào 2030, thay thế 80% hydro hóa thạch), Tây Ban Nha (12 GW vào 2030), Chile (5 GW vào 2025, 25 GW vào 2030) và Argentina (30 GW điện phân, 5 triệu tấn hydro/năm vào 2050, 80% hướng tới xuất khẩu). Nhóm thứ hai sử dụng kịch bản nhu cầu dài hạn, như Ý dự báo nhu cầu hydro từ 2,23 đến 4,16 triệu tấn vào 2050. Nhóm thứ ba áp dụng cách tiếp cận khung pháp lý hoặc dự án cụ thể, như Peru và khu vực Caribe, nơi khung pháp lý vẫn đang được xây dựng.
Khoảng cách lớn giữa mục tiêu và triển khai thực tế
Một điểm đáng chú ý trong báo cáo là sự chênh lệch lớn giữa công suất điện phân đã lắp đặt và mục tiêu đề ra. Tây Ban Nha hiện mới chỉ có 36 MW so với mục tiêu 12 GW; Áo đạt khoảng 35 MW so với mục tiêu 1 GW; Peru 6 MW so với 1,4 GW; trong khi Argentina và khu vực Caribe không báo cáo công suất đáng kể. Chile đạt khoảng 1 MW so với mục tiêu 25 GW. Khoảng cách này phản ánh những thách thức cơ cấu bao gồm nhu cầu không chắc chắn, chi phí sản xuất cao, hạ tầng hạn chế và khung pháp lý chưa hoàn thiện.
Hạ tầng: Phân hóa rõ rệt giữa các khu vực
Về hạ tầng, báo cáo ghi nhận sự phân hóa mạnh mẽ. Tây Ban Nha và Ý đang xây dựng các mạng lưới hydro quy mô lớn với chiều dài hàng nghìn km (Tây Ban Nha 2.844 km, Ý khoảng 2.500 km). Áo dự kiến xây mới 380 km và chuyển đổi 730 km đường ống khí hiện hữu. Chile chưa có đường ống nhưng có các trạm tiếp nhiên liệu tại Santiago. Argentina có đường ống thử nghiệm 2,5 km. Peru và Caribe chưa có hạ tầng đường ống hay trạm tiếp nhiên liệu.
Mức độ trưởng thành pháp lý không đồng đều
Về khung pháp lý, Chile nổi bật là quốc gia tiên tiến nhất với quy định an toàn riêng cho hydro (DS 13/2024). Tây Ban Nha đang xây dựng khung phù hợp với hội nhập thị trường EU. Áo chủ yếu tuân theo khung EU với cơ quan quản lý E-Control được chỉ định vào tháng 12/2025. Peru có luật riêng (Luật số 31992) nhưng các văn bản hướng dẫn vẫn đang phát triển. Argentina chưa có luật riêng về hydro, các dự thảo đang được Quốc hội xem xét. Ý chưa có khung pháp lý riêng và chưa chuyển đổi gói khử carbon của EU. Khu vực Caribe cũng chưa có luật riêng.
Khuyến nghị cho các nhà quản lý
Báo cáo đưa ra 7 khuyến nghị cho các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: (1) Áp dụng cách tiếp cận pháp lý theo giai đoạn và thích ứng; (2) Tăng cường hiển thị nhu cầu và minh bạch dữ liệu; (3) Thu hẹp khoảng cách giữa mục tiêu và triển khai thực tế; (4) Làm rõ vai trò thể chế và nhiệm vụ quản lý; (5) Đảm bảo phù hợp với quy định hệ thống năng lượng hiện hữu; (6) Ưu tiên an toàn và tiêu chuẩn hóa kỹ thuật; và (7) Chuẩn bị cho các tác động xuyên biên giới và thương mại.
Kết luận, báo cáo khẳng định hydro carbon thấp đã bước vào giai đoạn chuyển tiếp: từ tầm nhìn và thử nghiệm sang các vấn đề về quy mô, tích hợp hệ thống và phân bổ chi phí. Thách thức trung tâm đối với các nhà quản lý là hỗ trợ phát triển ban đầu mà không tạo ra sự khóa chặt sớm, đồng thời đảm bảo an toàn, bảo vệ người tiêu dùng và duy trì sự nhất quán với các khuôn khổ thị trường điện và khí hiện hành.
