Hydrogen: Phân tử không thể thiếu và bài toán chuyển đổi từ “xám” sang “xanh”
Ngày 4/3/2026
Ông Jan-Gideon Labuschagne – chuyên gia phát triển thị trường độc lập trong lĩnh vực hydrogen xanh và kinh tế hệ thống năng lượng – vừa chia sẻ quan điểm về vai trò trung tâm của hydrogen trong nền công nghiệp hiện đại và thách thức khử carbon đi kèm.
Theo ông, hydrogen là nguyên tố phổ biến nhất trong vũ trụ nhưng trên Trái Đất, nó hầu như luôn tồn tại ở dạng liên kết với carbon hoặc oxygen. Do đó, con người không “đào lên” hydrogen như dầu mỏ hay than đá, mà phải tách nó ra khỏi các hợp chất.
Hiện nay, khoảng 95% sản lượng hydrogen toàn cầu là “hydrogen xám”, được sản xuất từ khí tự nhiên (CH₄) thông qua công nghệ cải tạo hơi nước methane (SMR). Quá trình này phát thải khoảng 9–12 kg CO₂ cho mỗi kg hydrogen tạo ra. Dù chi phí thấp và hiệu quả cao, hydrogen xám là nguồn phát thải đáng kể trong công nghiệp.
Hydrogen hiện được sử dụng rộng rãi trong sản xuất ammonia (NH₃) cho phân bón nông nghiệp, trong lọc hóa dầu để sản xuất xăng dầu, và trong nhiều ngành hóa chất nền tảng khác.
Trong khi đó, “hydrogen xanh” được sản xuất bằng phương pháp điện phân nước (H₂O), sử dụng điện từ nguồn tái tạo như gió, mặt trời hoặc thủy điện. Sản phẩm phụ duy nhất của quá trình này là oxygen, giúp giảm đáng kể phát thải carbon.
Theo ông Labuschagne, chuyển đổi sang hydrogen xanh không phải là thay thế hoàn toàn hệ thống hiện tại ngay lập tức, mà là nâng cấp chiến lược các quy trình công nghiệp thiết yếu. Hydrogen xanh có thể đóng vai trò quan trọng trong khử carbon các ngành khó giảm phát thải như thép, xi măng, vận tải hạng nặng và hàng không, đồng thời hỗ trợ lưu trữ năng lượng tái tạo dài hạn, giúp cân bằng lưới điện.
Quan điểm này phản ánh xu hướng toàn cầu đang tìm kiếm lộ trình chuyển đổi thực tế và bền vững cho các ngành công nghiệp phụ thuộc nhiều vào hydrogen.
