Hydrogen: Chính sách hay Vật lý mới là rào cản chính?
Ngày 18/2/2026
Một bài viết gần đây của Tom Baxter, Giảng viên cao cấp tại University of Aberdeen, đã thu hút sự chú ý khi đặt câu hỏi về cách truyền thông và chính sách đang lý giải tiến độ triển khai hydro tại Vương quốc Anh.
Theo ông, nhiều phân tích hiện nay mô tả sự phát triển chậm của hydro là hệ quả của thiếu “tín hiệu đầu tư”, “chính sách ổn định” hay “cơ chế tạo cầu”. Tuy nhiên, Baxter cho rằng trọng tâm vấn đề không chỉ nằm ở chính sách mà ở bản chất vật lý của hydro như một vectơ năng lượng.
Bài toán hiệu suất và chi phí
Hydro không phải là nguồn năng lượng sơ cấp mà phải được sản xuất từ điện hoặc nhiên liệu khác. Quá trình này bao gồm điện phân (hoặc cải tạo khí), sau đó là nén hoặc hóa lỏng để lưu trữ và vận chuyển, rồi cuối cùng chuyển đổi ngược thành điện hoặc nhiệt để sử dụng.
Mỗi bước đều phát sinh tổn thất năng lượng đáng kể. Theo lập luận của Baxter, chính các tổn thất mang tính hệ thống này khiến chi phí hydro duy trì ở mức cao so với điện trực tiếp hoặc khí tự nhiên.
Ông cho rằng đây là yếu tố cấu trúc, không thể được loại bỏ hoàn toàn bằng cơ chế chính sách.
Góc nhìn chính sách và thị trường
Trong các chiến lược phát triển hydro, những khái niệm như “ổn định chính sách”, “cơ chế đảm bảo nhu cầu” và “chia sẻ rủi ro công” thường được nhấn mạnh nhằm thu hút đầu tư vào hạ tầng và sản xuất.
Baxter lập luận rằng các yêu cầu trợ cấp, bảo lãnh nhu cầu hoặc cơ chế giá đảm bảo phản ánh thực tế rằng hydro hiện chưa cạnh tranh về chi phí trong nhiều ứng dụng so với các giải pháp thay thế. Theo quan điểm này, các cơ chế hỗ trợ tài chính có thể chuyển một phần rủi ro thương mại từ doanh nghiệp sang người nộp thuế và người tiêu dùng năng lượng.
Tuy nhiên, những người ủng hộ hydro cho rằng vai trò của chính sách trong giai đoạn đầu là cần thiết để hình thành thị trường mới, đặc biệt trong các lĩnh vực khó giảm phát thải như thép, hóa chất, hàng hải hoặc lưu trữ năng lượng dài hạn. Họ cho rằng chi phí có thể giảm dần theo quy mô và tiến bộ công nghệ, tương tự quá trình phát triển điện gió và điện mặt trời trước đây.
Tranh luận tiếp tục
Cuộc tranh luận xung quanh hydro vì thế không chỉ là vấn đề chính sách, mà còn là câu hỏi về hiệu suất năng lượng, chi phí hệ thống và lựa chọn ưu tiên trong quá trình chuyển dịch năng lượng.
Quan điểm của Baxter nhấn mạnh rằng mọi chiến lược phát triển hydro cần đánh giá thẳng thắn các giới hạn vật lý và kinh tế, đồng thời cân nhắc cẩn trọng vai trò của hỗ trợ công trong dài hạn.
