Hydrogen “cam” nổi lên như một lựa chọn mới trong chuyển dịch năng lượng toàn cầu
Ngày 3/3/2026
Việc duy trì mức tăng nhiệt độ toàn cầu dưới 2°C theo cam kết của Paris Agreement đòi hỏi một cuộc cải tổ toàn diện hệ thống năng lượng thế giới. Trong bối cảnh đó, hydrogen được xem là một trụ cột quan trọng của chiến lược khử carbon, đặc biệt đối với lĩnh vực giao thông vận tải và các ngành công nghiệp nặng khó giảm phát thải.
Hiện nay, khoảng 96% sản lượng hydrogen toàn cầu được sản xuất thông qua quá trình cải tạo hơi nước từ than đá hoặc khí tự nhiên — thường được gọi là hydrogen “đen” và “xám”. Quá trình này phát thải một lượng lớn CO₂, khiến hydrogen truyền thống không còn là giải pháp bền vững trong dài hạn.
Để hydrogen thực sự đóng vai trò trong quá trình chuyển đổi năng lượng, các dạng phát thải cao phải được thay thế bằng những lựa chọn carbon thấp. Hydrogen “xanh” — sản xuất bằng phương pháp điện phân nước kết hợp với năng lượng tái tạo — đã thu hút nhiều sự quan tâm. Tuy nhiên, chi phí cao và mức tiêu thụ năng lượng lớn vẫn là rào cản đáng kể đối với việc mở rộng quy mô.
Một hướng đi khác đang nổi lên là hydrogen có nguồn gốc từ đá tự nhiên, thường được gọi là hydrogen “trắng” và “cam”. Theo nghiên cứu công bố trên Nature Geoscience (Tập 15) của F. Osselin, C. Soulaine và M. Pichavant, hydrogen tự sinh trong lòng đất có thể được khai thác trực tiếp từ các quá trình địa hóa tự nhiên, chẳng hạn như phản ứng giữa nước và các loại đá giàu sắt.
Khác với điện phân truyền thống, hydrogen nguồn gốc đá không đòi hỏi tiêu thụ điện năng lớn hay lượng lớn kim loại hiếm cho thiết bị điện phân. Đặc biệt, khi kết hợp với công nghệ lưu trữ carbon (carbon sequestration), hydrogen “cam” có thể cung cấp một nguồn năng lượng carbon thấp với chi phí vật liệu và năng lượng thấp hơn đáng kể so với hydrogen xanh.
Các nhà khoa học cho rằng việc khai thác hydrogen tự nhiên quy mô lớn có thể góp phần đáng kể vào quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu, nếu các thách thức về thăm dò, khai thác và đánh giá trữ lượng được giải quyết.
Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng sạch tăng mạnh và áp lực giảm phát thải ngày càng lớn, hydrogen “cam” đang được xem như một ứng viên mới đầy tiềm năng trong cuộc đua hướng tới nền kinh tế carbon thấp.
