Hydro trắng nổi lên như nguồn năng lượng sạch chi phí thấp tiềm năng, song còn nhiều bất định kỹ thuật
Anela Dokso – 7/1/2026
Theo Wood Mackenzie, nhu cầu hydro carbon thấp toàn cầu được dự báo tăng mạnh từ khoảng 1 triệu tấn/năm hiện nay lên gần 200 triệu tấn vào năm 2050, thúc đẩy việc tìm kiếm các con đường sản xuất thay thế.
Trong khi hydro xanh vẫn là giải pháp được theo đuổi rộng rãi nhất, chi phí sản xuất ở mức 6–12 USD/kg đã hạn chế khả năng mở rộng. Trong bối cảnh đó, hydro trắng – hay hydro tự nhiên, hình thành sẵn trong lòng đất – đang thu hút sự quan tâm trở lại nhờ tiềm năng rẻ hơn và sạch hơn.
Hydro trắng hình thành khi nước ngầm phản ứng với đá giàu sắt thông qua quá trình serpentin hóa, giải phóng hydro có thể thoát lên bề mặt hoặc bị giữ lại trong các tầng đá có độ thấm thấp. Đánh giá năm 2024 của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS) ước tính trữ lượng hydro dưới lòng đất toàn cầu có thể dao động từ 1 tỷ đến 10 nghìn tỷ tấn, dù phần có thể khai thác vẫn chưa rõ. Nếu khai thác được ở quy mô lớn, hydro trắng có thể đạt chi phí dưới 1 USD/kg tại các mỏ gần nơi tiêu thụ.
Kinh nghiệm vận hành hiện nay còn rất hạn chế. Dự án duy nhất đang hoạt động là mỏ Bourakébougou tại Mali, cung cấp điện cho một ngôi làng nhỏ. Tuy vậy, hoạt động thăm dò đang gia tăng tại Pháp và Mỹ. Tại Pháp, các phát hiện ở vùng Lorraine và Moselle cho thấy trữ lượng ước tính khoảng 92 triệu tấn. Công ty Mantle8 đang triển khai công nghệ địa vật lý – địa hóa tiên tiến, với kế hoạch khoan thăm dò vào năm 2028. Tại Mỹ, Đại học Bang Oklahoma cũng khởi động chương trình nghiên cứu đánh giá tiềm năng hydro tự nhiên của bang.
Dù triển vọng tích cực, nhiều bất định kỹ thuật và kinh tế vẫn tồn tại, từ việc xác định mỏ, cơ chế tích tụ, trữ lượng có thể thu hồi đến phương pháp khai thác an toàn và hiệu quả. Các chuyên gia cho rằng hydro trắng có thể bổ trợ cho hydro xanh và xanh dương, nhưng cần đầu tư nghiên cứu sâu và các dự án thí điểm để xác thực khả năng thương mại hóa.
