H2 & FC Expo 2026 Tokyo: Toàn cảnh địa chính trị hydro – khi cả thế giới cùng “vào cuộc”
Ngày 21/03/2026 | Biên tập: Annie Nguyễn
Triển lãm H2 & FC Expo 2026 không còn đơn thuần là nơi trình diễn công nghệ, mà đã trở thành một “bản đồ địa chính trị” phản ánh cách thế giới đang định hình lại hệ sinh thái năng lượng mới xoay quanh hydro. Điểm đáng chú ý nhất năm nay là sự hiện diện gần như đầy đủ của các trung tâm năng lượng toàn cầu, cho thấy cuộc chơi đã bước sang giai đoạn cạnh tranh toàn diện – không chỉ về công nghệ, mà còn về vai trò trong chuỗi giá trị.
Trung Quốc xuất hiện với thông điệp nhất quán: quy mô và chi phí. Các doanh nghiệp nước này tập trung vào điện phân kiềm giá rẻ, sản xuất hàng loạt và xây dựng chuỗi cung ứng nội địa khép kín. Lợi thế về chi phí đầu tư thấp hơn đáng kể so với phương Tây và khả năng triển khai ở quy mô gigawatt giúp Trung Quốc dần định vị mình như “công xưởng của ngành hydro toàn cầu”. Tuy nhiên, những hạn chế về tiêu chuẩn quốc tế và công nghệ hiệu suất cao vẫn là rào cản cần vượt qua.
Trong khi đó, Ấn Độ mang đến một câu chuyện mang tính chiến lược dài hạn. Các tập đoàn lớn như Reliance Industries và Adani Group đang đầu tư mạnh vào hydro xanh với tham vọng xuất khẩu. Kết hợp giữa chi phí năng lượng tái tạo thấp và quy mô thị trường nội địa lớn, Ấn Độ đang từng bước hướng tới vị thế “trung tâm xuất khẩu hydro xanh” của thế giới.
Châu Âu lại chọn một cách tiếp cận khác: dẫn dắt bằng luật chơi. Các công ty như Siemens Energy, Nel ASA và ITM Power tập trung vào công nghệ điện phân tiên tiến và các tiêu chuẩn khắt khe như RFNBO. Dù chi phí cao và tốc độ triển khai chậm hơn, châu Âu vẫn giữ vai trò “người đặt luật”, định hình tiêu chuẩn toàn cầu cho hydro sạch.
Úc nổi lên như một siêu cường tài nguyên, tận dụng lợi thế về năng lượng tái tạo quy mô lớn để phát triển các dự án hydro và ammonia phục vụ xuất khẩu, đặc biệt sang Nhật Bản và Hàn Quốc. Trong khi đó, Hoa Kỳ tận dụng sức mạnh tài chính và đổi mới công nghệ, với các doanh nghiệp như Plug Power và Bloom Energy, cùng các chính sách hỗ trợ mạnh mẽ như ưu đãi từ Đạo luật IRA, để thúc đẩy hệ sinh thái hydrogen hubs và công nghệ mới.
Khu vực Mỹ Latin, đặc biệt là Chile và Brazil, đang nổi lên như một “biên giới mới” của hydro xanh. Với nguồn năng lượng tái tạo cực rẻ từ gió và mặt trời, khu vực này có tiềm năng trở thành nguồn cung lớn cho châu Âu và châu Á trong tương lai gần.
Ở chiều ngược lại, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn là những quốc gia dẫn đầu về triển khai thực tế. Các tập đoàn như Toyota Motor Corporation, Honda Motor Co. và Hyundai Motor Company tiếp tục chứng minh khả năng thương mại hóa thông qua xe fuel cell, hệ thống điện phân và chuỗi giá trị hydrogen hoàn chỉnh. Đây là hai quốc gia đang biến hydro từ khái niệm thành ứng dụng thực tiễn.
Một mảnh ghép ngày càng rõ nét trong bức tranh này là Đông Nam Á. Khu vực này không xuất hiện với vai trò dẫn dắt công nghệ, nhưng lại sở hữu tổ hợp lợi thế hiếm có: nhu cầu năng lượng tăng nhanh, vị trí địa lý chiến lược và tiềm năng năng lượng tái tạo đa dạng. Việt Nam nổi bật với tiềm năng gió ngoài khơi và định hướng hydro xanh; Singapore đóng vai trò trung tâm logistics và trung chuyển; Indonesia tận dụng địa nhiệt và tài nguyên nội địa; Malaysia chuyển dịch từ dầu khí sang hydro; còn Thái Lan thử nghiệm các ứng dụng trong giao thông.
Điểm đặc biệt của Đông Nam Á là không bị “đóng khung” trong một vai trò duy nhất. Khu vực này đồng thời có thể trở thành thị trường tiêu thụ, trung tâm trung chuyển và nguồn cung mới. Tuy nhiên, những rào cản về khung pháp lý, hạ tầng và chi phí vốn vẫn là thách thức lớn cần giải quyết.
Từ toàn cảnh của triển lãm, có thể thấy thế giới đang dần phân vai rõ ràng: Trung Quốc sản xuất, Ấn Độ và Mỹ Latin hướng tới xuất khẩu, châu Âu đặt luật, Mỹ cung cấp vốn và đổi mới, Úc cung cấp tài nguyên, Nhật Bản và Hàn Quốc triển khai thực tế, còn Đông Nam Á nổi lên như điểm hội tụ. Hydro vì thế không còn là một cuộc đua công nghệ đơn lẻ, mà đã trở thành một bài toán địa kinh tế toàn cầu, nơi mỗi khu vực giữ một vai trò riêng trong hệ sinh thái đang hình thành.
Triển lãm năm nay cho thấy một xu hướng rõ ràng: thế giới không còn cạnh tranh theo cách loại trừ lẫn nhau, mà đang cùng xây dựng một mạng lưới hydro toàn cầu – nhưng với những lợi thế và chiến lược rất khác biệt. Và chính sự khác biệt đó sẽ quyết định vị thế của từng quốc gia trong kỷ nguyên năng lượng mới.
Nguồn: Tổng hợp từ H2 & FC Expo 2026 và các công bố doanh nghiệp quốc tế.
