Động lực mới cho hydro Đông Nam Á: Từ chính sách quốc gia đến hợp tác khu vực
Ngày 27 tháng 7 năm 2026
Annie Nguyễn
Ngành công nghiệp hydro tại Đông Nam Á đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, với hàng loạt chính sách quốc gia, dự án hạ tầng và hợp tác xuyên biên giới được công bố trong những tháng gần đây. Từ các hành lang hydro xanh, xe buýt thử nghiệm đến những thỏa thuận công nghệ tiên tiến, khu vực này đang định hình một hệ sinh thái hydro đa dạng và đầy tiềm năng.
Indonesia: 93 dự án và hành lang hydro xanh 194 km
Indonesia nổi lên như một điểm sáng với những bước đi quyết liệt nhất trong khu vực. Tại Hội nghị thượng đỉnh và Triển lãm Hệ sinh thái Hydro Toàn cầu (GHES) 2026 diễn ra tại Jakarta từ ngày 21 đến 23 tháng 7, chính phủ Indonesia đã công bố 93 dự án phát triển hệ sinh thái hydro với tổng vốn đầu tư lên tới 32.000 tỷ rupiah (khoảng 2 tỷ USD).
Điểm nhấn quan trọng là kế hoạch phát triển Hành lang Hydro Xanh dài 194 km kết nối Jakarta, Karawang và Patimban. Hành lang này được thiết kế để liên kết sản xuất năng lượng sạch với các trung tâm công nghiệp và cảng biển, với 12 vị trí tiềm năng được xác định dọc theo chuỗi cung ứng.
Indonesia cũng đã giới thiệu xe buýt thí điểm H2 DDF – một xe buýt diesel được cải tạo để vận hành bằng hỗn hợp nhiên liệu diesel và khí hydro, do nhà vận hành xe buýt nhà nước Perum DAMRI phát triển với sự hợp tác của Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản (ESDM) và PT PLN (Persero).
Về mục tiêu dài hạn, Bộ trưởng Năng lượng Bahlil Lahadalia khẳng định Indonesia đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào giai đoạn 2050-2060, đồng thời nhấn mạnh hydro là giải pháp quan trọng để tăng cường khả năng phục hồi năng lượng quốc gia trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu biến động.
Singapore: Sẵn sàng cho hydro từ năm 2026 và các nhà máy điện sẵn sàng hydro
Singapore đang tiên phong trong việc đưa hydro vào hệ thống năng lượng quốc gia. Từ năm 2026, hydro xanh sẽ bắt đầu được đưa vào sử dụng trong nguồn cung cấp khí đô thị cho các hộ gia đình và cơ sở thương mại. Đây là bước đi cụ thể đầu tiên trong lộ trình hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Về hạ tầng phát điện, Cơ quan Quản lý Thị trường Năng lượng (EMA) Singapore đã mở đấu thầu cho các nhà máy điện sẵn sàng sử dụng hydro (hydrogen-ready). Theo kế hoạch, nếu cả ba tổ máy được xây dựng, Singapore sẽ bổ sung khoảng 1,8 GW công suất sẵn sàng hydro vào năm 2032. Hạn nộp hồ sơ cho tổ máy đầu tiên dự kiến vận hành năm 2031 là ngày 24 tháng 6 năm 2026.
Singapore cũng đang xây dựng nền tảng tiêu chuẩn hóa cho ngành hydro. Tại Hội nghị chuyên đề Công nghiệp Hydro Singapore 2026, Tiêu chuẩn kỹ thuật tham khảo TR 142 đã được giới thiệu, cung cấp các quy định cho vận chuyển hydro áp suất cao, trạm tiếp nhiên liệu và phương tiện vận tải – bao gồm năng lực nhân sự, thông số kỹ thuật thiết bị và yêu cầu lắp đặt.
Hợp tác quốc tế cũng được đẩy mạnh. Khung kinh tế xanh Vương quốc Anh – Singapore (UKSGEF) tạo điều kiện cho hợp tác trong lĩnh vực năng lượng carbon thấp, bao gồm công nghệ hydro carbon thấp.
Malaysia: Hướng tới trung tâm hydro hàng đầu Đông Nam Á
Malaysia đang đặt mục tiêu biến Sarawak thành trung tâm hydro xanh hàng đầu Đông Nam Á. Chính phủ cam kết thực hiện tham vọng này thông qua Lộ trình Kinh tế và Công nghệ Hydro 2023-2050.
Về tiêu chuẩn hóa, Malaysia đang phát triển khung tiêu chuẩn cho toàn bộ chuỗi giá trị hydro, bao gồm các chương trình chứng nhận như đảm bảo nguồn gốc (guarantee of origin).
Về tài chính, Malaysia đã phân bổ 100 triệu ringgit cho Chương trình PEMACU 2.0, tập trung vào năm lĩnh vực chiến lược, trong đó có hydro. Bên cạnh đó, chính phủ cũng dành 2 triệu ringgit cho chương trình điện khí hóa nông thôn sử dụng hệ thống phản ứng hydro rắn.
Trong lĩnh vực công nghệ, chính phủ đang hỗ trợ nghiên cứu khả thi cho công nghệ amoniac và urê carbon thấp tại Bintulu, Sarawak.
Thái Lan: Xây dựng khung pháp lý và hợp tác quốc tế
Thái Lan đang trong quá trình xây dựng khung pháp lý cho ngành hydro. Theo lộ trình, giai đoạn 2026-2027 sẽ xác định các doanh nghiệp được kiểm soát (lưu trữ, vận chuyển, trạm tiếp nhiên liệu), và giai đoạn 2027-2029 sẽ quy định về an toàn kỹ thuật và môi trường.
Về phát điện, dự thảo Kế hoạch Phát triển Điện lực (PDP) 2026 đang được xây dựng, trong đó bao gồm tỷ lệ pha trộn hydro 5% với khí tự nhiên từ năm 2030 tại các nhà máy điện lớn.
Hợp tác quốc tế cũng là trọng tâm. Cơ quan Điện lực Thái Lan (EGAT) đã ký Biên bản ghi nhớ với Tokyo Gas Asia để nghiên cứu phát triển và sử dụng nhiên liệu carbon thấp, bao gồm hydro và các dẫn xuất từ năng lượng tái tạo.
Việt Nam: Chiến lược quốc gia và tiềm năng phát triển
Việt Nam đã ban hành Chiến lược phát triển năng lượng hydro đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Chiến lược đang được triển khai tại các địa phương như Đồng Nai.
Tiềm năng phát triển hydro xanh của Việt Nam được đánh giá rất lớn nhờ lợi thế về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi. Việc chủ động xây dựng hành lang pháp lý cho hydro và các nhiên liệu xanh ngay từ hôm nay được xem là yếu tố then chốt để đón đầu xu thế chuyển dịch năng lượng và tạo nền tảng cho các ngành công nghiệp mới.
Công nghệ: Điện cực cải tiến – Chìa khóa giảm chi phí hydro
Bên cạnh chính sách, đổi mới công nghệ cũng đang đóng vai trò then chốt trong việc hạ giá thành hydro xanh. Tại Hội nghị thượng đỉnh Kinh doanh Bền vững của Bloomberg, bà Tulika Raj, đồng sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của SunGreen, đã chia sẻ về cách công ty của bà đang cách mạng hóa sản xuất hydro thông qua công nghệ điện cực tiên tiến.
SunGreen đã hoàn thành trình diễn điện cực và ngăn xếp ở cấp độ megawatt trên thực tế, không chỉ ở quy mô thí điểm. Bà Raj nhấn mạnh: “Điện cực của chúng tôi loại bỏ hạng mục chi phí biến động nhất và rủi ro chuỗi cung ứng đi kèm. Giá mỗi kg hydro (và nhiên liệu tổng hợp) thấp hơn – không chỉ nhờ quy mô, mà nhờ chính vật liệu điện cực”.
“Giai đoạn tiếp theo của quá trình chuyển đổi năng lượng sẽ không thuộc về ai xây dựng nhiều công suất nhất. Nó sẽ thuộc về ai cung cấp các phân tử sạch với chi phí thấp nhất” – thông điệp này càng có ý nghĩa hơn trong bối cảnh các nước ASEAN đang đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng hydro.
Hành trình phía trước
Đông Nam Á đang xây dựng một bức tranh hydro đa dạng: Indonesia với tham vọng hành lang xanh và hàng loạt dự án; Singapore với hạ tầng sẵn sàng hydro và tiêu chuẩn hóa; Malaysia hướng tới trung tâm khu vực; Thái Lan xây dựng khung pháp lý; và Việt Nam tận dụng lợi thế năng lượng tái tạo. Cùng với đó, những đột phá công nghệ như điện cực cải tiến của SunGreen đang giúp hiện thực hóa mục tiêu hydro giá rẻ. Sự kết hợp giữa chính sách quốc gia, hợp tác khu vực và đổi mới công nghệ đang định hình một tương lai năng lượng sạch cho toàn khu vực.
