DNV Công Bố Triển Vọng Năng Lượng 2026: Kỳ Vọng Thực Tế Hơn Về Vai Trò Của Hydro
Ngày 4 tháng 9 năm 2026
Viện DNV vừa công bố báo cáo "Triển vọng Chuyển dịch Năng lượng 2026: Hydro đến 2060" (Energy Transition Outlook 2026: Hydrogen to 2060), đánh dấu một bước điều chỉnh quan trọng trong dự báo về tương lai của ngành hydro sạch. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 2022, DNV đưa ra một bức tranh toàn cảnh mới, phản ánh sự thay đổi mạnh mẽ của bối cảnh chính sách, công nghệ và thị trường trên toàn cầu.
Điểm nổi bật nhất của báo cáo là việc DNV đã giảm 45% dự báo sản lượng hydro sạch vào giữa thế kỷ so với kỳ vọng trước đó. Nguyên nhân chủ yếu đến từ sự chậm trễ trong các chính sách hỗ trợ, đặc biệt là tại Hoa Kỳ, cùng với chi phí sản xuất cao hơn dự kiến và sự bùng nổ ngoài dự báo của năng lượng tái tạo (nhất là điện mặt trời và pin lưu trữ) đã chiếm lĩnh nhiều lĩnh vực mà trước đây được xem là "thị phần" độc quyền của hydro.
Tuy nhiên, không vì thế mà DNV đánh giá thấp vai trò của hydro. Báo cáo khẳng định hydro sạch (bao gồm hydro tái tạo - "xanh" và hydro từ nhiên liệu hóa thạch kèm thu giữ carbon - "lam") vẫn đóng vai trò không thể thay thế trong việc khử carbon cho các ngành "khó điện khí hóa" (hard-to-abate sectors). Cụ thể, báo cáo dự báo sản lượng hydro toàn cầu sẽ tăng 170% trong giai đoạn đến 2060, với tổng vốn đầu tư tích lũy lên tới 3.200 tỷ USD. Đến năm 2060, hydro sạch sẽ chiếm khoảng 90% tổng sản lượng hydro, gấp 100 lần so với hiện tại, góp phần giảm hơn 2 gigatấn khí thải CO₂ mỗi năm từ các lĩnh vực khó thay thế.
Về nhu cầu, báo cáo chỉ ra ba nhóm sử dụng chính: (1) các ngành sử dụng hydro truyền thống như lọc dầu, sản xuất phân bón và hóa chất - đây là nền tảng vững chắc nhất và sẽ được khử carbon sớm nhất nhằm đảm bảo an ninh lương thực và năng lượng; (2) ngành thép - nơi hydro là giải pháp thực tế duy nhất để sản xuất thép xanh thông qua công nghệ khử trực tiếp bằng hydro (H2-DRI); và (3) vận tải đường dài - bao gồm hàng không với nhiên liệu bay tổng hợp (e-SAF) và hàng hải với amoniac và methanol xanh. Ngược lại, hydro gần như không có vai trò trong sưởi ấm dân dụng và vận tải đường bộ, nơi điện khí hóa trực tiếp tỏ ra vượt trội về chi phí và hiệu quả.
Trên phương diện cung ứng, DNV dự báo sẽ có sự phân hóa rõ rệt theo khu vực. Trung Quốc sẽ tiếp tục thống trị với 35% sản lượng hydro mới, được hậu thuẫn bởi kế hoạch 5 năm lần thứ 15 và ngành sản xuất điện cực nước (electrolyser) giá rẻ. Châu Âu và Nhật Bản - Hàn Quốc sẽ dẫn đầu về nhu cầu nhập khẩu hydro và các dẫn xuất, đặc biệt là amoniac, để bù đắp cho chi phí sản xuất trong nước cao. Trong khi đó, Trung Đông và Bắc Phi và Bắc Mỹ sẽ tận dụng lợi thế về khí đốt giá rẻ và năng lượng tái tạo dồi dào để trở thành những trung tâm sản xuất và xuất khẩu chính. Đặc biệt, báo cáo nhấn mạnh kịch bản suy thoái chính sách tại Hoa Kỳ (liên quan đến Đạo luật Giảm Lạm phát) đã khiến triển vọng hydro của khu vực này bị điều chỉnh giảm mạnh, tập trung chủ yếu vào hydro "lam" từ khí đốt thay vì hydro "xanh" từ điện phân.
Một điểm đáng chú ý là báo cáo dành một phần lớn để bàn về rủi ro và giải pháp giảm thiểu khi mở rộng quy mô. DNV chỉ ra rằng việc chuyển từ các dự án thí điểm công suất vài MW lên nhà máy quy mô GW không chỉ là "phóng to" đơn thuần mà đòi hỏi cách tiếp cận hệ thống mới, đặc biệt là về an toàn (rò rỉ, giòn hóa do hydro, tích hợp lưới điện). Báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của các Dự án Hợp tác Công nghiệp (Joint Industry Projects - JIP) trong việc xây dựng các tiêu chuẩn an toàn và vận hành, đồng thời khuyến nghị các nhà phát triển cần tham gia sớm với các cơ quan quản lý, thực hiện các đánh giá rủi ro độc lập và xác định rõ trách nhiệm giữa các bên cung cấp thiết bị và nhà thầu xây dựng.
Tóm lại, báo cáo của DNV là một "bản đồ thực tế" thay vì một "tầm nhìn lạc quan". Nó nhấn mạnh rằng con đường phát triển của hydro sẽ dài hơn, khó khăn hơn và phụ thuộc nhiều hơn vào các chính sách kiên định và sự hợp tác liên ngành. Tuy nhiên, với 3.200 tỷ USD đầu tư và hơn 1.500 dự án đang được lên kế hoạch trên toàn cầu, hydro vẫn giữ vững vị trí là một trụ cột thiết yếu trong chiến lược chuyển dịch năng lượng toàn cầu hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào giữa thế kỷ.
