Điện phân bền vững thúc đẩy quá trình chuyển dịch không phát thải carbon của châu Âu

Ngày 23/05/2026 – Annie Nguyễn

Liên minh châu Âu (EU) đang tăng tốc lộ trình chuyển đổi năng lượng sạch thông qua các công nghệ điện phân thế hệ mới nhằm giảm chi phí sản xuất hydrogen xanh và hạn chế phụ thuộc vào các vật liệu hiếm, đắt đỏ. Một trong những sáng kiến nổi bật là dự án SUPREME được tài trợ trong khuôn khổ Chương trình Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Sạch (CETP).

Theo mục tiêu của EU, khu vực này đặt kế hoạch sản xuất 10 triệu tấn hydrogen tái tạo vào năm 2030 để phục vụ các lĩnh vực khó khử carbon như thép, hóa chất, ammonia và vận tải hạng nặng. Tuy nhiên, công nghệ điện phân màng trao đổi proton (PEM) hiện vẫn đối mặt với hai thách thức lớn:

• Chi phí đầu tư và vận hành cao
• Phụ thuộc vào vật liệu khan hiếm như iridium và các hợp chất PFAS (“hóa chất vĩnh cửu”)

Dự án SUPREME hướng tới phát triển thế hệ điện phân mới có khả năng:

• Loại bỏ PFAS khỏi hệ thống điện phân
• Giảm tới 75% lượng iridium sử dụng
• Thu hồi khoảng 90% lượng iridium từ các hệ thống hết vòng đời để tái chế

Các nhà nghiên cứu cho rằng nếu hydrogen xanh đạt mức giá cạnh tranh hơn so với hydrogen từ nhiên liệu hóa thạch, việc triển khai sẽ được mở rộng sang nhiều lĩnh vực mới, bao gồm lưu trữ năng lượng tái tạo quy mô lớn.

Xu hướng này cũng phản ánh áp lực cạnh tranh ngày càng mạnh trên thị trường điện phân toàn cầu. Châu Âu hiện sở hữu vị thế công nghệ mạnh, nhưng đang đối diện áp lực mở rộng quy mô sản xuất và cạnh tranh từ các nhà sản xuất châu Á.

Đối với ngành hydrogen toàn cầu, giảm chi phí điện phân đang được xem là yếu tố quyết định để thúc đẩy sản xuất hydrogen xanh, e-fuels, ammonia xanh và nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) trong thập kỷ tới.