Cuộc tranh luận về hydro trong giao thông: Liệu có nên chuyển hướng đầu tư?

21 tháng 8, 2026
Annie Nguyễn

Châu Âu – Một cuộc tranh luận gay gắt đang nổ ra trên các diễn đàn năng lượng khi số liệu mới nhất cho thấy chỉ có 14 xe hydro được bán ra tại châu Âu trong nửa đầu năm 2026, đặt ra câu hỏi liệu khoản đầu tư hàng tỷ euro vào lĩnh vực này có thực sự hiệu quả.

Andrew Murphy, chuyên gia trong ngành, đã công bố một báo cáo phân tích chỉ ra rằng chưa có chương trình hydro nào yêu cầu nhà sản xuất xe, nhà cung cấp hydro và nhà vận hành đội xe cam kết một số lượng cụ thể, ràng buộc về mặt thương mại và chấp nhận rủi ro cùng một lúc. Tất cả các thí điểm đều hoạt động dựa trên kỳ vọng rằng quy mô sẽ tự đến, nhưng không có chương trình nào thực sự kiểm chứng điều đó.

Thực trạng đáng báo động

Số liệu từ thị trường cho thấy xu hướng đáng lo ngại: số lượng trạm tiếp nhiên liệu hydro tại Đức đã giảm từ 105 năm 2023 xuống còn 52 vào năm 2026. Số quốc gia có xe hydro chính thức được bán cũng thu hẹp, và giá trị xe hydro đã qua sử dụng đang lao dốc, với xe mới chỉ một năm tuổi có giá bán lại bằng 1/3 so với giá niêm yết. Một số xe đầu tiên thậm chí đã bị cấm sử dụng do bình chứa hydro vượt quá thời gian vận hành cho phép là 10 năm (đối với xe sản xuất trước 2020).

Trong khi đó, thị trường xe điện (BEV và PHEV) đã đạt 1,8 triệu xe bán ra tại châu Âu trong nửa đầu năm 2026, cho thấy sự áp đảo của công nghệ pin trong lĩnh vực xe du lịch.

Chỉ trích đầu tư công

Các nhà phê bình chỉ ra rằng hàng tỷ euro từ ngân sách châu Âu đã được đầu tư vào các dự án hydro thông qua IPCEI (Dự án Quan trọng Vì Lợi ích Chung của Châu Âu), bao gồm:

• Hy2Tech: 5,4 tỷ euro

• Hy2Use: 5,2 tỷ euro

• Hy2Infra: 6,9 tỷ euro

• Hy2Move: 1,4 tỷ euro

Nhiều ý kiến cho rằng số tiền này đang được sử dụng để thúc đẩy một công nghệ mà thị trường đang từ chối.

Quan điểm trung dung

Tuy nhiên, một số chuyên gia nhấn mạnh rằng hydro có thể là "loại tiền tệ có thể chuyển đổi" giữa năng lượng và các phân tử. Họ cho rằng vận tải đường dài bằng xe tải hạng nặng có thể là phân khúc tiềm năng nhất, với yêu cầu tiếp nhiên liệu nhanh và tải trọng lớn.

Một chiến lược được đề xuất là tập trung hydro vào các lĩnh vực không thể điện khí hóa như: vận tải biển đường dài (dùng methanol), hàng không đường dài (dùng methanol hoặc nhiên liệu tổng hợp), và quan trọng nhất là công nghiệp hóa chất, sản xuất thép và phân bón – nơi hydro là nguyên liệu đầu vào thiết yếu.