Chiến lược hydro của Thái Lan: Lộ trình hướng tới tương lai phát thải thấp
Trước yêu cầu cấp bách về giảm phát thải carbon, Thái Lan đang xem xét nghiêm túc vai trò của hydro như một mắt xích quan trọng trong chuyển đổi năng lượng. Dù không phải là công nghệ mới, hydro đang được định vị lại như một công cụ hỗ trợ đạt các mục tiêu khí hậu.
1. Phân loại hydro và tác động môi trường
Tùy theo cách sản xuất, hydro có mức độ phát thải khác nhau:
-
Hydro nâu: sản xuất từ than đá, phát thải cao nhất.
-
Hydro xám: từ khí thiên nhiên (SMR), phát thải vừa phải.
-
Hydro xanh lam: giống hydro xám nhưng có thu giữ CO₂.
-
Hydro xanh: dùng điện tái tạo, không phát thải CO₂.
-
Hydro hồng: sản xuất bằng điện từ năng lượng hạt nhân.
Hydro tuy dễ cháy nhưng tán nhanh trong không khí, giúp giảm nguy cơ tích tụ và cháy nổ trong không gian kín. Các tiêu chuẩn an toàn hiện nay đảm bảo tính khả thi trong lưu trữ và sử dụng.
2. Ứng dụng trong công nghiệp và điện năng
Hydro rất phù hợp với các ngành công nghiệp “khó giảm phát thải” như luyện thép, xi măng, hóa dầu – những lĩnh vực cần nhiệt độ cao hoặc phát thải trực tiếp.
Trong sản xuất điện, hydro có thể dùng trong tua-bin hoặc pin nhiên liệu. Thái Lan đã thử nghiệm lưu trữ năng lượng gió dư thừa dưới dạng hydro tại Trung tâm EGAT – Lâm Takhong.
3. Giao thông vận tải và phương tiện sạch
Thái Lan đang chuyển đổi sang xe điện gồm:
-
BEV: xe pin sạc, phù hợp đô thị.
-
FCEV: xe pin nhiên liệu hydro, phù hợp vận tải đường dài.
FCEV có ưu điểm:
-
Thời gian nạp nhanh,
-
Quãng đường xa,
-
Dung tích chuyên chở lớn hơn do bình chứa nhẹ hơn pin.
4. Lưu trữ năng lượng dài hạn
Pin phù hợp với lưu trữ ngắn hạn, nhưng hydro hiệu quả hơn với lưu trữ dài ngày hoặc theo mùa. Hydro có thể sử dụng cho bệnh viện, trung tâm dữ liệu hoặc vùng sâu chưa có điện lưới.
Chiến lược lai – kết hợp pin và hydro – đang được xem là giải pháp tối ưu.
5. Xu thế quốc tế và cơ hội cho Thái Lan
-
Đức: vận hành tàu chạy bằng hydro.
-
Pháp: sử dụng xe đạp và tàu thủy chạy bằng hydro.
-
Nhật Bản: thử nghiệm trung tâm dữ liệu và xe tải hydro.
Thái Lan có thể ứng dụng hydro trong:
-
Công nghiệp: làm nguyên liệu và nhiên liệu nhiệt độ cao.
-
Điện: pha trộn trong khí thiên nhiên hoặc dùng pin nhiên liệu.
-
Giao thông: làm nhiên liệu cho xe FCEV, xe buýt và vận tải nặng.
6. Lộ trình chính sách phát triển hydro
Theo bản thảo PDP 2024:
-
Giai đoạn 1 (2025–2030):
-
Dự án thí điểm,
-
Xây dựng tiêu chuẩn an toàn,
-
Đánh giá mô hình kinh doanh.
-
-
Giai đoạn 2 (2031–2040):
-
Pha trộn hydro 5–10% vào hệ thống khí,
-
Ưu đãi đầu tư,
-
Phát triển trạm nạp hydro.
-
-
Giai đoạn 3 (2041–2050):
-
Tăng tỷ lệ pha trộn lên 10–20%,
-
Tính giá carbon,
-
Xây dựng hệ thống giao dịch carbon và tiêu chuẩn FCEV.
-
7. Vai trò của Tập đoàn PTT
PTT đã:
-
Hợp tác với Toyota và BIG lắp đặt trạm hydro thí điểm,
-
Đầu tư dự án hydro xanh tại Oman,
-
Thử nghiệm pha trộn hydro vào khí thiên nhiên,
-
Thành lập Hiệp hội Hydro Thái Lan (2024),
-
Ký kết biên bản ghi nhớ mới về áp dụng hydro phát thải thấp trong toàn bộ tập đoàn (2025).
PTT cũng đang tư vấn cho cơ quan quản lý về luật, an toàn và chính sách liên quan tới hydro, khẳng định cam kết dài hạn cho mục tiêu trung hòa carbon.
