CEO eCactus Energy GmbH: Điện mặt trời chỉ thực sự hiệu quả khi tích hợp vào mô hình kinh doanh
Ngày 9 tháng 2 năm 2026
Ông Michael Pashley, CEO của eCactus Energy GmbH, cho rằng sau nhiều năm nghiên cứu về kinh tế điện mặt trời, việc sử dụng 100% diện tích đất chỉ để thu năng lượng mặt trời và bán lên lưới điện là không mang lại hiệu quả tài chính như kỳ vọng. Tuy nhiên, nếu tích hợp mô hình điện mặt trời nông nghiệp (agrivoltaics) vào dòng thu nhập nhằm bù đắp chi phí điện năng nội bộ, dự án có thể trở nên đáng giá.
Theo ông Pashley, việc xây dựng các trang trại điện mặt trời quy mô lớn với mục tiêu duy nhất là bán điện cho lưới là một hướng đi khó khả thi. Mức giá mua điện theo hợp đồng PPA (Power Purchase Agreement) hoặc cơ chế FiT (Feed-in Tariff) tại Mỹ hiện trung bình khoảng 0,06 USD/kWh, trong khi tại Liên minh châu Âu, Ấn Độ và nhiều khu vực khác còn thấp hơn. Thậm chí, tại một số thời điểm, thị trường còn xuất hiện hiện tượng “giá âm”, khi nhà sản xuất phải trả tiền để duy trì kết nối với lưới điện.
Các khoản trợ cấp hiện nay giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư ban đầu (CAPEX). Tại Mỹ, khoảng 30% CAPEX có thể được bù đắp bằng các chương trình hỗ trợ của chính phủ. Ở châu Âu, cơ chế Hợp đồng chênh lệch (CfDs) được áp dụng như một hệ thống tín dụng phức tạp để hỗ trợ dự án. Tuy nhiên, tại nhiều khu vực, làn sóng phản đối các trang trại điện mặt trời quy mô lớn đang gia tăng. Một số chính phủ đã bắt đầu xem xét loại bỏ ưu đãi đối với đất nông nghiệp có giá trị cao. Đồng thời, các nhóm phản đối dự án gần khu dân cư (NIMBY) ngày càng có ảnh hưởng.
Về hiệu quả tài chính, ông Pashley cho biết thời gian hoàn vốn của các dự án điện mặt trời thường dao động từ 7 đến 13 năm, mức được xem là chưa hấp dẫn đối với nhiều nhà đầu tư. Chỉ một năm gặp sự cố như mưa đá, trộm cắp, hỏa hoạn hoặc chi phí vận hành (OPEX) tăng cao cũng có thể kéo dài thời gian hoàn vốn thêm đáng kể.
Dù vậy, ông vẫn đánh giá cao tiềm năng của công nghệ quang điện. Theo ông, lợi nhuận hấp dẫn với thời gian hoàn vốn ngắn và tỷ suất sinh lời cao là hoàn toàn khả thi nếu hệ thống được tích hợp đúng cách. Thay vì phụ thuộc vào bán điện lên lưới, giải pháp hiệu quả hơn là xây dựng hệ thống để bù đắp nhu cầu điện nội bộ. Tối ưu nhất là mô hình bán điện trực tiếp cho khách hàng theo cơ chế sau công tơ (Behind the Meter – BTM), giúp rút ngắn thời gian hoàn vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư.
