Các startup nhiệt hạch đã huy động trên 100 triệu USD: Toàn cảnh làn sóng đầu tư vào năng lượng nhiệt hạch tư nhân
Ngày 3 tháng 1 năm 2026
Trong vài năm trở lại đây, năng lượng nhiệt hạch đã chuyển mình từ một công nghệ thường bị xem là “luôn còn cách 10 năm nữa” sang một lĩnh vực thu hút mạnh mẽ vốn đầu tư tư nhân. Dù vẫn đối mặt với thách thức kỹ thuật và chi phí rất lớn, nhiệt hạch hứa hẹn khả năng tạo ra nguồn năng lượng gần như vô hạn, không phát thải carbon và có thể làm thay đổi các thị trường năng lượng trị giá hàng nghìn tỷ USD.
Ba yếu tố chính đã thúc đẩy làn sóng lạc quan này: sự phát triển vượt bậc của chip tính toán hiệu năng cao, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ mô phỏng và điều khiển plasma, cùng với nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao. Những tiến bộ này cho phép thiết kế lò phản ứng tinh vi hơn, mô phỏng chính xác hơn và kiểm soát plasma ở mức độ chưa từng có.
Bên cạnh đó, cột mốc khoa học đạt được vào cuối năm 2022, khi một phòng thí nghiệm của Bộ Năng lượng Mỹ tạo ra phản ứng nhiệt hạch có năng lượng đầu ra lớn hơn năng lượng laser tác động trực tiếp vào nhiên liệu, đã củng cố niềm tin rằng nền tảng khoa học của nhiệt hạch là khả thi. Trên đà đó, các startup tư nhân đã tăng tốc phát triển công nghệ và huy động vốn quy mô lớn.
Những startup nổi bật huy động trên 100 triệu USD
Commonwealth Fusion Systems (CFS)
CFS là startup dẫn đầu về vốn, chiếm khoảng một phần ba tổng vốn đầu tư tư nhân vào ngành nhiệt hạch. Công ty đã huy động gần 3 tỷ USD và đang xây dựng lò phản ứng tokamak SPARC tại bang Massachusetts, với mục tiêu vận hành vào giai đoạn 2026–2027. Xa hơn, nhà máy điện thương mại ARC công suất khoảng 400 MW đang được lên kế hoạch, đánh dấu tham vọng thương mại hóa thực sự.
TAE Technologies
Được thành lập từ năm 1998, TAE theo đuổi cấu hình plasma đảo từ trường, kết hợp bắn chùm hạt để ổn định plasma. Công ty đã huy động gần 1,8 tỷ USD trước khi công bố thương vụ sáp nhập quy mô lớn vào cuối năm 2025, cho thấy sự giao thoa ngày càng rõ giữa công nghệ năng lượng tiên phong và thị trường vốn.
Helion Energy
Helion nổi bật với lộ trình rất tham vọng, đặt mục tiêu phát điện từ lò phản ứng vào năm 2028. Công nghệ của Helion cho phép thu điện trực tiếp từ phản ứng nhiệt hạch thông qua cảm ứng điện từ, thay vì qua chu trình hơi nước truyền thống. Tổng vốn huy động đã vượt mốc 1 tỷ USD.
Pacific Fusion
Startup này gây chú ý khi huy động tới 900 triệu USD ngay vòng Series A. Pacific Fusion theo đuổi nhiệt hạch quán tính, sử dụng các xung điện từ đồng bộ cực mạnh thay cho laser, với yêu cầu độ chính xác và đồng bộ cực cao.
Shine Technologies
Shine lựa chọn chiến lược thận trọng hơn khi chưa tập trung bán điện, mà khai thác các ứng dụng trung gian như cung cấp neutron cho thử nghiệm vật liệu, sản xuất đồng vị y tế và xử lý chất thải phóng xạ. Công ty đã huy động gần 800 triệu USD.
General Fusion
Với hơn 20 năm hoạt động, General Fusion phát triển công nghệ nhiệt hạch mục tiêu từ hóa, sử dụng kim loại lỏng và piston cơ học để nén plasma. Dù gặp khó khăn tài chính trong năm 2025, tổng vốn huy động của công ty vẫn xấp xỉ 500 triệu USD.
Tokamak Energy
Công ty có trụ sở tại Anh phát triển tokamak hình cầu, sử dụng nam châm siêu dẫn nhiệt độ cao để giảm kích thước và chi phí. Tổng vốn huy động đã vượt 300 triệu USD.
Zap Energy
Zap Energy theo đuổi cách tiếp cận đơn giản hơn, dùng dòng điện lớn để tạo từ trường tự nén plasma. Công ty đã huy động hơn 300 triệu USD.
Proxima Fusion
Là một trong số ít startup theo đuổi lò phản ứng stellarator, Proxima Fusion đã huy động hơn 185 triệu euro, đặt cược vào khả năng duy trì plasma ổn định lâu dài.
Kyoto Fusioneering
Thay vì phát triển lò phản ứng, Kyoto Fusioneering tập trung vào các hạng mục phụ trợ của nhà máy nhiệt hạch như hệ thống trích xuất nhiệt, gyrotron và tích hợp hệ thống. Công ty đã huy động gần 200 triệu USD.
Marvel Fusion
Marvel Fusion theo đuổi nhiệt hạch quán tính bằng laser, sử dụng mục tiêu nano silicon để tăng hiệu quả nén. Công ty đang xây dựng cơ sở trình diễn và đã huy động hơn 160 triệu USD.
First Light Fusion
Startup này sử dụng phương pháp bắn đạn tốc độ cao để nén nhiên liệu nhiệt hạch. Đến năm 2025, công ty quyết định không tự xây nhà máy điện mà cung cấp công nghệ cho đối tác khác, với tổng vốn huy động trên 100 triệu USD.
Xcimer Energy
Xcimer phát triển hệ thống laser năng lượng rất cao, mạnh hơn đáng kể so với các hệ thống hiện có, với buồng phản ứng được bảo vệ bằng muối nóng chảy. Công ty đã huy động khoảng 100 triệu USD chỉ sau vài năm thành lập.
Triển vọng chung
Số lượng startup nhiệt hạch huy động trên 100 triệu USD ngày càng tăng cho thấy niềm tin mạnh mẽ của giới đầu tư vào tiềm năng dài hạn của công nghệ này. Dù con đường tới thương mại hóa vẫn còn dài và nhiều rủi ro, nhiệt hạch tư nhân đang dần chuyển từ giai đoạn nghiên cứu thuần túy sang giai đoạn thử nghiệm tiền thương mại, với khả năng trở thành một trụ cột năng lượng trong nửa sau của thế kỷ XXI.
