Các nhà vận hành mạng lưới hydro châu Âu kêu gọi cơ chế bảo lãnh tài chính trong bối cảnh thị trường trì trệ
Annie Nguyễn
*04/08/2026*
Một báo cáo mới của Hiệp hội các nhà vận hành mạng lưới vận tải hydro châu Âu và Hiệp hội các nhà vận hành mạng lưới đường ống dẫn khí đã chỉ ra sự trì trệ của thị trường hydro trong giai đoạn khởi động. Theo tài liệu dài 44 trang có tựa đề "Các lựa chọn bảo hiểm cho cơ sở hạ tầng hydro toàn châu Âu" (tháng 5/2026), sản xuất và nhu cầu vẫn chưa đạt được mức độ khả thi, cơ chế định giá dựa trên thị trường còn thiếu và khuôn khổ pháp lý đang trong quá trình thực hiện. Trong bối cảnh này, các nhà vận hành mạng lưới vận tải hydro không thể đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng.
Để giải quyết vấn đề, hai hiệp hội đã đề xuất hai cơ chế hỗ trợ chính. Thứ nhất, thành lập một Phương tiện Mục đích Đặc biệt (SPV) cấp châu Âu để bù đắp sự chênh lệch giữa biểu giá được điều tiết và doanh thu được phê duyệt của các nhà vận hành mạng lưới trong giai đoạn khởi động, với bảo lãnh của EU đóng vai trò là mạng lưới an toàn cho các khoản thâm hụt còn lại. Thứ hai, SPV sẽ đặt chỗ công suất để đảm bảo đủ doanh thu hoạt động cho các nhà vận hành mạng lưới và sau đó bán lại công suất đã đặt trên nền tảng thị trường thứ cấp, cũng được hỗ trợ bởi bảo lãnh của EU trong trường hợp thị trường phát triển không đủ mạnh.
Các đề xuất này đã khơi dậy nhiều tranh luận. Nhiều ý kiến trong ngành nhấn mạnh rằng, tương tự như năng lượng tái tạo, hydro cũng cần đầu tư dài hạn và các cơ chế hỗ trợ trong giai đoạn đầu để đạt được khả năng cạnh tranh trên thị trường. Một số người cho rằng cần có các cơ chế đồng tài trợ, ví dụ như phụ phí đối với hydro "xám" (sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch), hoặc thúc đẩy các cụm kinh tế hydro kết hợp sản xuất, tiêu thụ và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, cũng có những quan điểm hoài nghi chỉ ra rằng nhiều dự án hydro được trợ cấp trong nhiều thập kỷ qua vẫn chưa thể tự vận hành, đồng thời đặt câu hỏi về hiệu quả của các khoản đầu tư công.
Một số nhà bình luận khác đề xuất tập trung vào việc xây dựng một mạng lưới điện HVDC mạnh mẽ trước, sau đó mới kết nối sản xuất hydro cục bộ cho công nghiệp, trong khi một số lại nhấn mạnh vào các giải pháp hydro quy mô nhỏ, không cần trợ cấp đã được thương mại hóa thành công, như sử dụng hydro làm chất xúc tác đốt cháy. Cuộc tranh luận phản ánh sự khác biệt trong cách tiếp cận và chiến lược cho tương lai của nền kinh tế hydro tại châu Âu.
