Bộ Công Thương công bố kết quả khảo sát 930 doanh nghiệp về năng lượng hydrogen: 20% đã ứng dụng, 80% còn dè dặt do chi phí và hạ tầng

Bộ Công Thương công bố kết quả khảo sát 930 doanh nghiệp về năng lượng hydrogen: 20% đã ứng dụng, 80% còn dè dặt do chi phí và hạ tầng

Annie Nguyễn

TP.HCM, 25/05/2026 – Ngày 19 tháng 12 năm 2025, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Công Thương đã tổ chức hội thảo “Kinh nghiệm và giải pháp thúc đẩy ứng dụng năng lượng hydrogen trong các ngành công nghiệp tiêu biểu của Việt Nam”, công bố báo cáo kết quả điều tra, khảo sát 930 doanh nghiệp, hợp tác xã và thương nhân trên địa bàn 14 tỉnh, thành phố (sau sáp nhập), chiếm 41,1% tổng số đơn vị hành chính cấp tỉnh của cả nước. Đây là một trong những cuộc khảo sát quy mô lớn nhất từ trước đến nay về nhận thức, nhu cầu và rào cản đối với năng lượng hydrogen tại Việt Nam.

Đây là một trong những cuộc khảo sát quy mô lớn nhất từ trước đến nay về nhận thức, nhu cầu và rào cản đối với hydrogen tại Việt Nam, cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để hoạch định chính sách và định hướng đầu tư cho nền kinh tế hydro đang hình thành.

Cơ cấu mẫu khảo sát

Về lĩnh vực kinh doanh, mẫu khảo sát tập trung vào các ngành công nghiệp tiêu biểu có cường độ năng lượng cao, phù hợp để thí điểm ứng dụng hydrogen: doanh nghiệp chế biến thực phẩm chiếm 30%; doanh nghiệp sắt thép chiếm 14,2%; doanh nghiệp cơ khí – máy móc, thiết bị chiếm 11,3%.

Về loại hình doanh nghiệp, cơ cấu khá đa dạng: công ty trách nhiệm hữu hạn chiếm 51,8%; công ty cổ phần chiếm 27,5%; hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã chiếm 17,5%; doanh nghiệp tư nhân chiếm 3,1%.

Hiện trạng sử dụng hydrogen

Kết quả khảo sát cho thấy, 20% số doanh nghiệp đã sử dụng hydrogen trong sản xuất, chủ yếu tập trung ở lĩnh vực chế biến thực phẩm và cơ khí – máy móc phụ tùng. Trong khi đó, 80% doanh nghiệp chưa sử dụng hydrogen, phản ánh thị trường hydrogen công nghiệp tại Việt Nam đang ở giai đoạn chuẩn bị, thăm dò, chưa bước vào giai đoạn phát triển rộng rãi. Các nguyên nhân chính được chỉ ra bao gồm chi phí đầu tư cao, giá thành hydrogen xanh hiện nay còn đắt, thiếu cơ sở hạ tầng tiếp nhận, lưu trữ và phân phối, công nghệ chưa phổ biến, cùng với tâm lý e ngại rủi ro thương mại.

Đánh giá mức độ quan trọng của hydrogen

Khi được hỏi về vai trò của hydrogen trong bối cảnh chuyển đổi nhiên liệu và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0, có 58,5% doanh nghiệp cho rằng hydrogen quan trọng hoặc rất quan trọng; 31,3% đánh giá ở mức trung bình; và 10,2% cho rằng hydrogen ít quan trọng hoặc không quan trọng. Kết quả này cho thấy hydrogen đã bước đầu được thừa nhận ở cấp độ chiến lược, nhưng vẫn tồn tại một nhóm không nhỏ (41,5%) chưa coi hydrogen là trụ cột trung tâm trong chiến lược chuyển đổi năng lượng.

Mức độ triển khai thực tế

Theo kết quả điều tra 930 doanh nghiệp, mức độ triển khai cụ thể như sau: 68% doanh nghiệp chưa có hoạt động đáng kể về việc ứng dụng năng lượng hydrogen vào hoạt động sản xuất; 18,8% doanh nghiệp đang ở giai đoạn nghiên cứu; 4,3% doanh nghiệp đã có dự án thử nghiệm; 3,9% doanh nghiệp đã có bước tiến nhất định; và chỉ 1,5% doanh nghiệp đang phát triển mạnh mẽ.

Kế hoạch ứng dụng trong thời gian tới

Về kế hoạch ứng dụng năng lượng hydrogen trong thời gian tiếp theo, 44,5% doanh nghiệp không có kế hoạch; 36,1% có kế hoạch, trong đó tập trung chủ yếu ở nhóm doanh nghiệp chế biến thực phẩm (chiếm 35,2%), cơ khí (18,7%), hóa chất (14,5%) và sắt thép (11,9%); 19,3% đang cân nhắc về việc ứng dụng.

Vai trò của hydrogen trong 10-20 năm tới

Khi được hỏi về vai trò của năng lượng hydrogen trong kế hoạch cơ cấu sản xuất – kinh doanh của doanh nghiệp trong vòng 10-20 năm tới, kết quả cho thấy: 149 doanh nghiệp (16,02%) nhận định hydrogen sẽ đóng vai trò chủ đạo, thay thế phần lớn nhiên liệu hóa thạch; 451 doanh nghiệp (48,5%) nhận định hydrogen sẽ đóng vai trò quan trọng, bổ sung và hỗ trợ các nguồn năng lượng tái tạo khác; 196 doanh nghiệp (21,07%) nhận định hydrogen sẽ đóng vai trò nhất định; 82 doanh nghiệp (8,8%) nhận định sẽ không có nhiều thay đổi so với hiện tại; và 137 doanh nghiệp (14,7%) không đưa ra dự đoán.

Các rào cản chính

Khảo sát cũng chỉ ra những rào cản nổi bật mà doanh nghiệp đang đối mặt trong quá trình xem xét hoặc triển khai ứng dụng hydrogen, phân bố trên cả ba nhóm: thách thức về kinh tế - kỹ thuật (chi phí, hạ tầng, công nghệ, an toàn); thách thức về chính sách – thể chế (thiếu cơ chế, chưa rõ ưu đãi); và thách thức về xã hội – thị trường (nhận thức cộng đồng, cạnh tranh với công nghệ khác).

Cụ thể, các rào cản được doanh nghiệp nêu ra bao gồm:

• Hạn chế về công nghệ và nguồn lực tài chính: 614 doanh nghiệp (66,0%).

• Nhận thức về năng lượng hydrogen còn hạn chế: 518 doanh nghiệp (55,7%).

• Thiếu cơ sở hạ tầng (sản xuất, lưu trữ, vận chuyển): 495 doanh nghiệp (53,2%).

• Thiếu chiến lược và quy hoạch quốc gia về năng lượng hydrogen: 459 doanh nghiệp (49,4%).

• Chưa có cơ chế hỗ trợ và ưu đãi đủ mạnh: 458 doanh nghiệp (49,2%).

Kiến nghị và đề xuất

Nhiều doanh nghiệp đã đưa ra các ý kiến đề xuất nhằm thúc đẩy xu hướng ứng dụng năng lượng hydrogen vào hoạt động sản xuất của Việt Nam, tập trung vào các vấn đề chính sau:

• Hoàn thiện khung pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật.

• Ưu đãi thuế, tín dụng xanh, hỗ trợ tài chính.

• Xây dựng cơ sở hạ tầng lưu trữ, vận chuyển, lưới điện và trạm nạp hydrogen.

• Hợp tác công tư, thu hút đầu tư nước ngoài.

• Đào tạo nhân lực.

• Thí điểm mô hình hydrogen tại các địa phương và ngành trọng điểm.

Đánh giá chung và kết luận

Báo cáo kết luận rằng năng lượng hydrogen đang chuyển từ giai đoạn khái niệm mới sang giai đoạn được quan tâm trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, còn rất nhiều rào cản về chi phí, hạ tầng, công nghệ và chính sách. Về tốc độ phát triển năng lượng hydrogen của Việt Nam trong 5 năm tới, phần lớn doanh nghiệp đưa ra nhận định thiên về xu hướng tăng trưởng. Cộng đồng doanh nghiệp nhìn nhận hydrogen như một xu hướng tất yếu, song vẫn duy trì sự thận trọng trước các yếu tố rủi ro về công nghệ, hạ tầng và chi phí.

Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành và doanh nghiệp để xây dựng lộ trình phát triển năng lượng hydrogen giai đoạn 2026–2030, tận dụng tiềm năng năng lượng tái tạo của Việt Nam và đóng góp vào mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào giữa thế kỷ.

*Nguồn: Báo cáo điều tra khảo sát của Bộ Công Thương (tháng 12/2025)*