AI và cuộc cạnh tranh năng lượng: Hydrogen giữa các trụ cột của hệ năng lượng sạch
Ngày 30/01/2026
Cuộc đua toàn cầu về trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở rộng từ sự cạnh tranh về dữ liệu, thuật toán và phần cứng sang cơ sở hạ tầng năng lượng — yếu tố quyết định khả năng triển khai và thương mại hóa AI ở quy mô lớn. Nhưng năng lượng cho AI không chỉ là điện sạch; nó đòi hỏi một hệ năng lượng đa trụ cột, trong đó hydrogen đóng vai trò chiến lược, bổ trợ cho điện tái tạo, điện hạt nhân và các giải pháp lưu trữ năng lượng.
AI tiêu thụ một lượng điện khổng lồ cho huấn luyện mô hình, suy diễn nghiệp vụ, làm mát trung tâm dữ liệu và dịch vụ 24/7. Điều này đặt ra yêu cầu về nguồn điện ổn định, không gián đoạn và không carbon, điều mà chỉ dựa vào điện tái tạo đơn thuần không thể hoàn toàn đáp ứng vì tính gián đoạn theo thời tiết. Vì vậy, các công ty lớn như Google, Meta, Apple và Microsoft đang chuyển mục tiêu từ RE100 (100% điện tái tạo) sang 24/7 Carbon-Free Energy — tức là điện sạch quanh năm, mỗi giờ mỗi ngày.
Trong bức tranh năng lượng rộng hơn, hydrogen đóng vai trò như “chất mang năng lượng” linh hoạt, giúp giải quyết các giới hạn của điện tái tạo và bổ sung cho các nguồn nền như điện hạt nhân. Hydrogen xanh và hydrogen carbon thấp có thể được sử dụng để:
-
Lưu trữ năng lượng dài hạn, đặc biệt trong mùa hoặc khi tái tạo không đủ,
-
Cung cấp điện linh hoạt qua pin nhiên liệu và tua bin khí hỗn hợp, điều hòa lưới khi tái tạo dao động,
-
Cung cấp nhiệt và nguyên liệu cho các ngành nặng, nơi điện trực tiếp khó tiếp cận.
Điện tái tạo (mặt trời, gió) đã mở rộng nhanh chóng, giảm tới 90% chi phí phát điện trong một thập kỷ qua, nhưng tỷ lệ phát điện thực tế (capacity factor) vẫn thấp so với điện hạt nhân. Điện hạt nhân, đặc biệt với các lò nhỏ modular reactors (SMR), cung cấp nguồn nền ổn định. Trong khi đó, hydrogen giúp “kéo” nguồn tái tạo và hạt nhân lại gần nhau, góp phần ổn định lưới điện, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hỗ trợ trung tâm dữ liệu AI vận hành liên tục.
Các thách thức về lưới điện — thiếu máy biến áp lớn, tắc nghẽn kết nối, dao động tần số và điện áp — càng làm rõ nhu cầu tích hợp các nguồn năng lượng: điện tái tạo, hạt nhân, khí carbon thấp, hydrogen và các công nghệ lưu trữ dài hạn. Những yếu tố này không chỉ là công cụ kỹ thuật mà là nền tảng cho chiến lược AI quốc gia.
Đối với những nền kinh tế như Hàn Quốc, Mỹ và EU, muốn trở thành “cường quốc AI”, họ buộc phải xây dựng một hệ sinh thái năng lượng linh hoạt, bền vững và không carbon — nơi hydrogen không chỉ là lựa chọn bổ sung, mà là mắt xích trung tâm trong một mạng lưới năng lượng đa dạng và kết nối.
