Xây dựng Hệ sinh thái Tài chính Xanh tại VIFC-HCMC và Góc nhìn về Hydrogen từ VAHC
Ngày 08 tháng 8 năm 2026
Annie Nguyễn, Ban Thư ký VAHC
1. Bối cảnh: Khoảng cách tài chính khí hậu và sự cấp thiết phải hành động
Tại Hội nghị Tài chính Xanh Việt Nam 2026, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC), đã có bài trình bày quan trọng về chiến lược xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh.

Phó giáo sư, tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP HCM (VIFC-HCMC) trình bày tại Hội nghị
Theo Phó giáo sư Huân, Việt Nam đang đứng trước nhu cầu tài chính khí hậu khổng lồ. Báo cáo Quốc gia về Khí hậu và Phát triển (CCDR) của Ngân hàng Thế giới cho thấy, đến năm 2040, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD vốn đầu tư bổ sung để thực hiện các mục tiêu thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải . Con số này tương đương khoảng 6,8% GDP mỗi năm , và nguồn lực công hiện chỉ đáp ứng khoảng 2% GDP , khiến việc huy động vốn tư nhân và quốc tế trở thành yếu tố sống còn.
2. Chiến lược của VIFC-HCMC: Trung tâm Chuyển hóa Vốn Xanh
Thầy Huân nhấn mạnh rằng thách thức không chỉ nằm ở việc thiếu vốn, mà còn ở việc thiếu các dự án đạt tiêu chuẩn để hấp thụ vốn . VIFC-HCMC không chỉ đơn thuần là một nơi phát hành các sản phẩm tài chính được "dán nhãn xanh". Thay vào đó, trung tâm định vị mình là một "Green Capital Conversion Hub" – một trung tâm chuyển hóa vốn xanh, nơi các nhu cầu chuyển đổi khí hậu và phát triển bền vững của doanh nghiệp được chuyển hóa thành các tài sản có thể đầu tư, có thể đo lường, bảo lãnh, vốn hóa và giao dịch xuyên biên giới theo các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt nhất .
Mục tiêu tầm nhìn là đến năm 2030, VIFC-HCMC trở thành trung tâm tài chính xanh và chuyển đổi hàng đầu Đông Nam Á cho các thị trường mới nổi.
3. Tám khoảng trống thị trường và lộ trình hành động
Trong bài trình bày, Phó giáo sư Huân đã chỉ ra tám khoảng trống (gaps) trong chuỗi chuyển hóa vốn xanh và đề xuất các giải pháp ưu tiên:
| Khoảng trống | Giải pháp đề xuất | Mức độ ưu tiên |
|---|---|---|
| 1. Chuẩn bị dự án | Cơ sở Chuẩn bị Dự án Xanh (Project Preparation Facility): nghiên cứu khả thi, mô hình tài chính, hợp đồng chuẩn hóa | 0-12 tháng |
| 2. Tài chính chuyển đổi | Phân loại chuyển đổi theo lộ trình; KPI; cơ chế step-up/step-down; giám sát độc lập | 6-18 tháng |
| 3. Thích ứng & chống chịu | Trái phiếu thích ứng, quỹ chống chịu, bảo hiểm tham số, tài chính xanh dương | 6-24 tháng |
| 4. Chia sẻ rủi ro & chi phí vốn | Cơ sở Tài chính Hỗn hợp & Bảo lãnh: vốn chịu lỗ đầu tiên, bảo lãnh từng phần, phòng ngừa rủi ro tỷ giá | 6-18 tháng |
| 5. Dữ liệu, MRV & xác nhận | Cơ sở dữ liệu khí hậu (Climate Data Utility) kết nối công ty, ngân hàng, vệ tinh, IoT và kiểm toán độc lập | 0-18 tháng |
| 6. Tài chính xanh cho SME | Tài chính chuỗi cung ứng, các khoản vay dựa trên dữ liệu, chứng khoán hóa, bảo lãnh theo cụm | 12-30 tháng |
| 7. Thanh khoản & số hóa tài sản | Trái phiếu xanh được mã hóa (tokenized), nhà tạo lập thị trường, repo, niêm yết chéo | 12-36 tháng |
4. Các sáng kiến tiên phong
Để hiện thực hóa chiến lược, VIFC-HCMC sẽ triển khai sáu sáng kiến trọng tâm:
-
Thiết lập tiêu chuẩn: Xây dựng bộ phân loại xanh và chuyển đổi cho Việt Nam.
-
Xây dựng danh mục dự án: Phát triển Cơ sở Chuẩn bị Dự án và danh mục dự án đầu tư sẵn sàng.
-
Giảm thiểu rủi ro: Thiết lập cơ chế tài chính hỗn hợp và bảo lãnh.
-
Đo lường: Xây dựng hệ thống dữ liệu, MRV và xác nhận độc lập.
-
Giao dịch: Phát triển nền tảng trái phiếu xanh và sản phẩm tài chính số.
-
Mở rộng quy mô: Tăng thanh khoản và kết nối nhà đầu tư quốc tế.
Trong năm 2026, VIFC-HCMC đặt mục tiêu triển khai 3-5 giao dịch thí điểm đầu tiên, và dự kiến đến năm 2027 đạt từ 2-3 tỷ USD vốn xanh luân chuyển, hướng tới 10 tỷ USD vào năm 2030.
5. Góc nhìn của VAHC: Hệ sinh thái tài chính xanh và tiềm năng cho Hydro tại Việt Nam
Chiến lược của VIFC-HCMC mang lại những cơ hội và gợi ý quan trọng cho ngành hydro tại Việt Nam:
Thứ nhất, khung tài chính chuyển đổi là chìa khóa cho hydro. Hydro xanh nằm trong nhóm các lĩnh vực năng lượng mới cần nguồn vốn lớn và dài hạn. Việc VIFC-HCMC ưu tiên xây dựng khung phân loại và tài chính chuyển đổi (transition finance) sẽ tạo hành lang pháp lý và cơ chế tài chính phù hợp cho các dự án hydro, vốn chưa được bao phủ bởi các tiêu chí xanh truyền thống.
Thứ hai, Cơ sở Chuẩn bị Dự án (Project Preparation Facility) là cần thiết để hiện thực hóa các dự án hydro. Các dự án hydro xanh tại Việt Nam hiện nay thường gặp khó khăn trong giai đoạn tiền đầu tư do thiếu các nghiên cứu khả thi, mô hình tài chính và hợp đồng chuẩn hóa. Cơ sở này sẽ giúp các nhà phát triển hydro đóng gói dự án đạt chuẩn quốc tế, tăng khả năng tiếp cận vốn.
Thứ ba, các cơ chế chia sẻ rủi ro và giảm chi phí vốn đặc biệt quan trọng với hydro. Chi phí sản xuất hydro xanh còn cao so với hydro từ nhiên liệu hóa thạch. Các công cụ như tài chính hỗn hợp (blended finance), bảo lãnh và phòng ngừa rủi ro tỷ giá do VIFC-HCMC xây dựng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro cho các dự án hydro, thu hút vốn tư nhân và các nhà đầu tư quốc tế.
Thứ tư, nền tảng dữ liệu và MRV sẽ nâng cao độ tin cậy của các dự án hydro. Hệ thống Đo lường, Báo cáo và Xác minh (MRV) là yếu tố then chốt để chứng minh hiệu quả giảm phát thải của các dự án hydro xanh, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư và các sáng kiến tín chỉ carbon quốc tế.
Kết luận, chiến lược xây dựng hệ sinh thái tài chính xanh toàn diện của VIFC-HCMC, với trọng tâm là chuyển hóa vốn xanh và tài chính chuyển đổi, tạo ra một nền tảng vững chắc để thu hút đầu tư cho các dự án hydro xanh tại Việt Nam. VAHC sẽ tiếp tục theo dõi và hỗ trợ kết nối các bên liên quan để hiện thực hóa cơ hội này.

