Trạm phát điện nổi chạy hydro cho tàu du lịch: Giải pháp sạc không cần lưới điện, giảm 77% khí thải tại cảng

Ngày: 01 tháng 6 năm 2026 – Annie Nguyễn

Một tập đoàn gồm các công ty và viện nghiên cứu hàng đầu của Anh, với sự tài trợ 1 triệu bảng từ Chính phủ, vừa hoàn thành giai đoạn thử nghiệm thành công một trạm phát điện nổi chạy bằng hydro. Được mệnh danh là giải pháp cung cấp năng lượng sạch độc lập đầu tiên trên thế giới cho các tàu thuyền khi cập cảng, dự án mở ra một hướng đi mới đầy triển vọng cho ngành hàng hải toàn cầu trong hành trình khử carbon.

Ý tưởng và tài trợ

Dự án mang tên Hydrogen Power Hub, do công ty công nghệ sạch ELIRE Maritime có trụ sở tại Anh dẫn dắt. Ý tưởng được hình thành nhằm giải quyết một trong những rào cản lớn nhất trong việc khử carbon cho ngành hàng hải: nhiều cảng biển trên thế giới không có đủ năng lực lưới điện để cung cấp năng lượng sạch cho tàu thuyền. Các dự án nâng cấp lưới điện truyền thống thường kéo dài tới 3-7 năm, đòi hỏi chi phí đầu tư khổng lồ và thủ tục pháp lý phức tạp.

Vào tháng 9/2025, dự án đã được trao tài trợ 1 triệu bảng Anh (khoảng 1,3 triệu USD) từ Chương trình Clean Maritime Demonstrator Competition (CMDC) Vòng 6 và UK Shipping Office for Reducing Emissions (UK SHORE). Nhờ nguồn vốn này, liên minh gồm 8 đối tác chính (bao gồm Ricardo UK, Schneider Electric, Rux Energy, Đại học Strathclyde) đã cùng phát triển, thử nghiệm và chứng minh tính khả thi của giải pháp trong vòng 6 tháng.

Cấu trúc và công nghệ

Trái tim của giải pháp là một hệ thống gồm ba nền tảng mô-đun hình lục giác kết nối với nhau, tổng diện tích khoảng 1.200 mét vuông (tương đương gần 12.900 feet vuông). Cấu trúc nổi này có thể dễ dàng vận chuyển và lắp đặt tại bất kỳ cảng nào, giải quyết triệt để bài toán về không gian.

Điểm mấu chốt của sáng kiến là khả năng vận hành hoàn toàn độc lập với lưới điện quốc gia. Nền tảng tích hợp nhiều công nghệ tiên tiến đồng bộ:

• Lưu trữ năng lượng: khoảng 45 MWh từ pin dung lượng lớn.

• Sản xuất điện: hệ thống pin nhiên liệu hydro mô-đun (tổng công suất 1,3 MW) và các tấm pin năng lượng mặt trời trên boong (công suất 146 kW).

• Lưu trữ hydro: 7 bồn chứa hydro áp suất thấp, tuân thủ tiêu chuẩn ISO, tích hợp trên các nền tảng, với lượng hydro tiêu thụ dự kiến khoảng 7.500 – 8.000 kg mỗi tuần.

Vận hành và hiệu suất

Khi đi vào hoạt động, trạm phát điện nổi có thể cung cấp công suất liên tục lên tới 5 MW trực tiếp cho các tàu đang neo đậu, thông qua kết nối tiêu chuẩn 6,6 kV hoặc 11 kV, đủ để đáp ứng nhu cầu của một tàu du lịch cỡ trung bình.

Mô hình vận hành được thiết kế tối ưu: Các tế bào nhiên liệu hydro hoạt động liên tục để sạc vào bộ pin lưu trữ trung tâm. Khi có tàu cập cảng, năng lượng được rút trực tiếp từ pin để cung cấp điện, tương tự như cơ chế của một cục pin dự phòng khổng lồ. Các tấm pin năng lượng mặt trời trên nền tảng góp phần giảm mức tiêu thụ hydro, nâng cao hiệu suất tổng thể. Tổng năng lượng mà hệ thống có thể cung cấp mỗi tuần ước tính đạt 91 MWh.

Tác động môi trường và lợi ích

Theo đánh giá của Ricardo UK, so sánh với phương pháp truyền thống là sử dụng máy phát điện diesel ngay trên tàu, giải pháp Hydro Hub có thể:

• Giảm 77% lượng khí thải CO₂ khi tàu neo đậu tại cảng.

• Loại bỏ hơn 2.400 tấn CO₂ cho mỗi tàu mỗi năm.

• Giảm triệt để các loại khí thải độc hại khác như NOx, SOx và bụi mịn.

Về lâu dài, nhóm dự án ước tính tiềm năng giảm phát thải toàn cầu lên tới 500.000 tấn CO₂ trong thập kỷ tới.

Lãnh đạo và kế hoạch tương lai

Ông Luke Jenkinson, nhà sáng lập kiêm CEO của ELIRE Maritime, cho biết: "Các cảng đang ngày càng chịu áp lực phải khử carbon trong khi đối mặt với những hạn chế về cơ sở hạ tầng. Trạm phát điện hydro đã chứng minh rằng các cảng không cần phải chờ đợi các nâng cấp lưới điện kéo dài trong nhiều năm mới có thể bắt đầu cắt giảm khí thải. Chúng tôi đã xác nhận một hệ thống thực tế, có thể mở rộng, cung cấp năng lượng sạch ngay đúng nơi cần thiết."

Sau thành công của giai đoạn thử nghiệm (hoàn thành tháng 3/2026), dự án đã chứng minh tính khả thi về mặt kỹ thuật lẫn thương mại. ELIRE Maritime cho biết sẽ đẩy nhanh kế hoạch triển khai thương mại trên quy mô lớn tại Vương quốc Anh, Châu Âu và Australia, với mục tiêu đưa hệ thống đầu tiên vào vận hành vào năm 2028. Giải pháp hướng đến thị trường rất lớn với nhu cầu toàn cầu ước tính lên tới 62 TWh mỗi năm cho các giải pháp năng lượng hàng hải độc lập.

Nguồn: ELIRE Maritime, Clean Maritime Demonstrator Competition (UK SHORE), Ricardo UK, Đại học Strathclyde, gasworld, H2 View.