Sự hồi sinh của than đá tại Trung Quốc và sự ảo tưởng của Châu Âu
Ngày 25 tháng 8, 2026, Annie Nguyễn
Theo Rosa Lemos, Chuyên gia tài chính và đầu tư từ Matosinhos, Porto, Bồ Đào Nha
Khu tự trị Ninh Hạ Hồi sở hữu trữ lượng than đá bình quân đầu người lớn nhất Trung Quốc. Từ thời Mao Trạch Đông, khu vực này đã phát triển thành một trong những trung tâm sản xuất than chính của cả nước, cung cấp nhiên liệu cho phát điện và công nghiệp.
Tuy nhiên, trong những năm gần đây, Ninh Hạ đã đa dạng hóa ngành công nghiệp than bằng cách phát triển công nghệ chuyển đổi than thành các sản phẩm hóa chất vốn trước đây chỉ làm từ dầu mỏ. Hiện nay, khoảng 25% lượng than khai thác tại đây đang được chuyển hóa thành nhiên liệu tổng hợp, methanol và các hóa chất công nghiệp khác. Điều này giúp Trung Quốc giảm sự phụ thuộc vào dầu mỏ nhập khẩu, củng cố an ninh năng lượng và gia tăng năng lực tự chủ công nghiệp.
Đáng chú ý, 87% lượng methanol tiêu thụ tại Trung Quốc hiện được sản xuất nội địa từ than đá. Bên cạnh đó, việc nhiều nhà máy nhiệt điện than mới liên tục đi vào hoạt động gần đây cho thấy mức độ phụ thuộc vào than của Trung Quốc vẫn đang gia tăng, đi ngược lại xu hướng chuyển dịch năng lượng carbon thấp trên toàn cầu.
Chiến lược này làm dấy lên những quan ngại lớn về môi trường, bởi các quá trình chuyển đổi than có cường độ phát thải carbon cực kỳ cao—thậm chí việc sản xuất xăng tổng hợp từ than có thể làm tăng gấp đôi lượng khí thải so với nhiên liệu dầu mỏ thông thường. Các nền kinh tế đang công nghiệp hóa nhanh chóng khác như Ấn Độ và Indonesia cũng đang theo đuổi các phương pháp tương tự.
Vấn đề cốt lõi là liệu khoản đầu tư tiếp tục vào than đá của Trung Quốc nên được xem là sự thất bại trong việc chống biến đổi khí hậu hay là một chiến lược có chủ đích nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh công nghiệp. Đối với Châu Âu, thách thức đặt ra là phải thấu hiểu những mục tiêu kinh tế và địa chính trị ẩn giấu đằng sau nước cờ dài hạn này của Trung Quốc.
