QUỐC GIA KHÔNG CẦN DẦU KHÍ: ICELAND SƯỞI ẤM ĐẤT NƯỚC BẰNG NĂNG LƯỢNG TỪ LÒNG ĐẤT
TP Hồ Chí Minh ngày 26 tháng 1 năm 2026
Giữa Bắc Đại Tây Dương lạnh giá, Iceland đã lựa chọn một con đường phát triển năng lượng khác biệt: khai thác nhiệt từ chính lòng đất thay vì phụ thuộc vào dầu mỏ hay khí đốt. Nhờ địa nhiệt và thủy điện, quốc gia Bắc Âu này gần như đã loại bỏ hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch khỏi hệ thống điện và sưởi ấm.
Hiện nay, gần 100% điện năng của Iceland đến từ năng lượng tái tạo, trong đó thủy điện chiếm khoảng 70% và địa nhiệt chiếm khoảng 30%. Đáng chú ý, địa nhiệt không chỉ dùng để phát điện mà còn trực tiếp cung cấp nhiệt sưởi cho khoảng 90% các công trình, từ nhà ở, trường học, bệnh viện đến đường phố đô thị.
Nhờ hệ thống sưởi địa nhiệt tập trung, người dân Iceland hầu như không phải lo lắng về hóa đơn sưởi ấm mùa đông – điều đang là gánh nặng lớn tại nhiều quốc gia châu Âu phụ thuộc vào khí đốt.
Từ đô thị đến nông nghiệp giữa băng giá
Địa nhiệt tại Iceland đã vượt xa vai trò năng lượng thông thường để trở thành nền tảng cho các mô hình sản xuất độc đáo. Trong các nhà kính, nhiệt từ lòng đất giúp duy trì nhiệt độ ổn định quanh năm, cho phép trồng rau, hoa và cả những loại cây vốn chỉ sinh trưởng ở vùng nhiệt đới.
Tại thị trấn Hveragerði – nơi nằm trên một vùng địa nhiệt hoạt động mạnh – hàng trăm nhà kính được sưởi ấm bằng nước nóng tự nhiên. Thậm chí, chuối được trồng quanh năm trong điều kiện băng tuyết, trở thành biểu tượng cho khả năng “đảo ngược mùa vụ” nhờ năng lượng sạch.
Ngoài nông nghiệp, địa nhiệt còn được dùng để làm ấm đất, tan băng trên đường giao thông, nuôi trồng tảo và phục vụ các khu du lịch suối nước nóng, tạo giá trị kinh tế gia tăng từ cùng một nguồn tài nguyên.
Chiến lược dài hạn cho kinh tế xanh
Bước ngoặt năng lượng của Iceland bắt đầu từ thập niên 1970, sau khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu. Thay vì tìm nguồn nhập khẩu mới, chính phủ nước này kiên trì đầu tư vào thăm dò, khoan và phát triển hạ tầng địa nhiệt trong nhiều thập kỷ.
Kết quả là chi phí điện và sưởi ấm thấp, môi trường sống ít phát thải, đồng thời tạo lợi thế cạnh tranh để thu hút các ngành công nghiệp tiêu thụ nhiều năng lượng. Iceland hiện nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ năng lượng tái tạo cao nhất thế giới.
Không dừng lại trong nước, Iceland còn tích cực xuất khẩu công nghệ và kinh nghiệm địa nhiệt, tham gia nhiều dự án hợp tác quốc tế nhằm thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải toàn cầu.
Câu chuyện của Iceland cho thấy: khi được khai thác đúng cách, tài nguyên thiên nhiên không chỉ là nguồn năng lượng, mà còn là chìa khóa để tái định hình kinh tế, môi trường và chất lượng sống của cả một quốc gia.
